Uncategorized

Ruim een week na de omstreden presidentsverkiezingen in Wit-Rusland zijn de protesten tegen president Loekasjenko nog altijd niet voorbij. Integendeel: volgens leiders van de oppositiebeweging is vandaag het grootste protest ooit in de voormalige Sovjetrepubliek gehouden. Hoe kan de protestbeweging overeind blijven, terwijl de oppositieleiders zijn opgepakt, verjaagd of monddood gemaakt?

Het antwoord: Telegram. Via deze van oorsprong Russische chatapp worden oproepen en tips over hoe en waar te demonstreren bliksemsnel verspreid onder een miljoenenpubliek.

Zo heeft het oppositiekanaal Nexta ruim twee miljoen leden, op een bevolking van bijna 9,5 miljoen Wit-Russen. Mensenrechtenbeweging Charter 97 leidt chatgroepen op stadsniveau en in het geval van de hoofdstad Minsk zelfs op wijkniveau. Daarbinnen geven demonstranten elkaar tips en waarschuwingen om oproerpolitie en agenten te ontwijken.

"Neem extra water mee", "Kom lopend want de metro wordt platgelegd" en "Loop via de Prospekt Pobediteley naar het Heldenplein". Ook worden locaties van politiebusjes gedeeld, namen en foto's van veiligheidsofficieren openbaar gemaakt en wordt er uitgelegd wat te doen als je echtgenoot niet thuiskomt na een demonstratie.

Nexta roept nadrukkelijk op beelden te delen, zodat "na de revolutie" de verantwoordelijken voor het politiegeweld kunnen worden vervolgd.

In Minsk zijn vandaag tienduizenden Wit-Russen bijeen:

Telegram heeft pas recent aan populariteit in Wit-Rusland gewonnen, zegt de Wit-Russisch-Nederlandse Marina Ulyashyna. Door Loekasjenko's lakse reactie op het coronavirus (dat aanvankelijk werd ontkend en later gebagatelliseerd) ontstond de behoefte aan betrouwbare informatie. "Via Telegram kwamen Wit-Russen erachter wat er aan de hand was en riepen mensen elkaar op in quarantaine te gaan bij klachten."

Zo ontstond parallel aan de staatsmedia een stroom van informatievoorziening via Telegram. Dat betekent niet dat de chatgroepen een vrijhaven voor vrije meningsuiting zijn, benadrukt Ulyashyna. "Je moet voorzichtig zijn wat je zegt. Soms merk je dat er subtiel gecheckt wordt wie er te vertrouwen is." Velen gebruiken schuilnamen of communiceren in verholen geheimtaal.

De etiquette in de chatgroepen doet haar denken aan hoe de Wit-Russische Partizanen tijdens de Tweede Wereldoorlog opereerden. "Het is een soort guerrilla."

Tegelijkertijd wordt met zulke bemoedigende berichten het zelfvertrouwen van de demonstranten vergroot:

Voor de Wit-Russische diaspora is Telegram ook hét middel om op de hoogte te blijven van de protesten in het thuisland, waar nauwelijks buitenlandse journalisten zijn. In de Nederlandse groep zitten bijna 500 leden, daarnaast zijn er kleine subgroepen. Ook daar ben je niet vrij, denkt ze. "Er zullen vast mensen van de Wit-Russische ambassade lid zijn, om de boel in de gaten te houden."

Internetblokkades omzeilen

Een oppositiepoliticus kun je monddood maken door hem of haar te arresteren; de strijd tegen online demonstranten is lastiger. De beheerders van Nexta opereren volgens de BBC vanuit Warschau en hebben bewust geen vaste nieuwssite, "want die kun je met één muisklik blokkeren", zeggen ze. Ook wordt lezers uitgelegd hoe ze internetblokkades kunnen omzeilen via VPN-verbindingen en Tor-netwerken, zei Nextaleider Roman Potasetisj tegen Euronews.

Op Twitter liet Telegram-oprichter Pavel Durov, een tegenstander van de Russische president Poetin, trots weten dat zijn chatdienst in de lucht weet te blijven, ondanks pogingen om het internet in Wit-Rusland plat te leggen. Dat lukt hem door het internetverkeer om te leiden naar andere servers.

Revolutionaire teksten

Zonder het wijdverbreide gebruik van Telegram waren de Wit-Russische protesten waarschijnlijk dus niet zo groot geworden, denkt Ulyashyna. Het platform heeft het mogelijk gemaakt om de oppositie, die zich heeft verenigd achter Svetlana Tichanovskaja, voort te zetten, stelt Wit-Ruslandkenner Franka Hummels.

De chatapp is de sleutel tot effectief coördineren van de protesten, stelt Ales Herasimenka, die aan de universiteit van Oxford onderzoek doet naar de invloed van Telegram. "Aanvankelijk werden mensen via YouTubevideo's gemobiliseerd, Telegram nam die rol vervolgens over."

De oppositie heeft geen zichtbare leiders meer die nog op vrije voeten of in het land zijn, maar dat is ironisch genoeg in hun voordeel. De groep grotendeels anonieme Telegrammers is immers niet aan te pakken door de autoriteiten. "Tot het protest van vandaag is weliswaar opgeroepen door Tichanovskaja, maar de invulling is ad hoc", aldus Hummels.

Ondertussen klinken in de chatgroepen de revolutionaire teksten door. "De tijd is gekomen, de overwinning op de dictatuur is nabij", valt te lezen bij Nexta. Voor morgen is een nationale staking aangekondigd en krijgen de ambtenaren "de laatste kans om aan onze kant te gaan staan".

Opiniepeiler Maurice de Hond wil dat LinkedIn nog dit weekend zijn profiel op het sociale netwerk herstelt. Donderdagavond werd het account van De Hond verwijderd, omdat hij de gebruiksregels van het platform zou hebben overtreden.

Volgens de opiniepeiler komt dat doordat enkele tientallen LinkedIn-gebruikers zijn berichten hebben gerapporteerd, waarna zijn account automatisch zou zijn geblokkeerd. "Het lijkt op een georganiseerde manier om het mij lastig te maken", zegt hij in een reactie tegen de NOS.

De Hond zegt bijvoorbeeld een bericht te hebben ontvangen waarin iemand schrijft: "Met veel genoegen heb ik gelezen dat LinkedIn je heeft verwijderd." De afzender is naar eigen zeggen "een van de vele mensen die jou heeft aangemeld als gevaar voor de volksgezondheid, dat ben je namelijk ook."

De Hond plaatst op LinkedIn en andere sociale media regelmatig links naar artikelen op zijn website, waarin hij kritisch is over de coronamaatregelen van het kabinet. Volgens hem lijden het kabinet, het RIVM en het Outbreak Management Team aan een tunnelvisie. Op basis van wetenschappelijke literatuur en eigen data-analyses concludeert de opiniepeiler onder meer dat de anderhalvemeterregel onzin is.

Vorige week ontdekte De Hond al dat sommige van zijn LinkedIn-berichten werden verwijderd. Een volger wees hem erop toen hij een post van 6 augustus niet meer terug kon vinden.

Hamer en spijkers

In dat bericht had De Hond zich kritisch uitgelaten over de persconferentie van premier Rutte en minister De Jonge die dag. Volgens hem hadden zij het daarin over het belang van goede ventilatie moeten hebben in plaats van over de anderhalvemeterregel. Door het weer niet over ventilatie te hebben, laten ze zien dat ze behoren tot een groep timmerlieden van de WHO en het RIVM, schreef De Hond op LinkedIn. "Als je enige instrument een hamer is, dan is elk probleem een spijker."

De opiniepeiler is ervan overtuigd dat aerosolen, hele kleine ademdruppeltjes, een grote rol spelen bij de verspreiding van het coronavirus. Daarom pleit hij al maanden meer aandacht voor ventilatie.

Een paar uur na zijn bericht over de persconferentie hoorde De Hond van iemand dat zijn post was verdwenen. "Toen heb ik de volgende ochtend de proef op de som genomen en de post nog een keer gedeeld, identiek", zegt hij. "En inderdaad, twee uur later was 'ie weg."

'Fake news'

Donderdagavond bleek dus zijn hele LinkedIn-profiel verdwenen. "Ze zeggen dat het ging om fake news", aldus De Hond. Hij baalt ervan dat LinkedIn van tevoren geen waarschuwing heeft gegeven. "Ze hebben het meteen weggehaald. Het enige wat ze nu zeggen, is dat ik bezwaar kan maken. Dat heb ik gedaan."

De Hond geeft LinkedIn tot morgenavond de tijd om zijn profiel te herstellen. Hij wil dat het platform daarbij ook vermeldt dat zijn account onterecht was verwijderd. "Als ze dat niet doen, ga ik zeker vervolgstappen ondernemen."

Gemeenschapsregels

LinkedIn liet vrijdag in een reactie aan het ANP weten dat het alleen met een gebruiker zelf communiceert over acties tegen een account. "We hebben duidelijke voorwaarden en gemeenschapsregels en we verwachten dat al onze leden zich daaraan houden", voegde het platform toe. Het is niet duidelijk op welke specifieke regels LinkedIn doelt.

In de beleidslijnen van het zakelijke netwerk staat dat "in geval van ernstige of herhaalde overtredingen" iemands account kan worden verwijderd. Gebruikers kunnen zaken als spam, neppe profielen, verdachte berichten of zorgen over veiligheid rapporteren bij LinkedIn. Ook desinformatie kan worden gemeld. Een meningsverschil is geen geldige reden om iets te markeren", aldus het platform.

LinkedIn was zaterdag niet bereikbaar voor vragen van de NOS.

Een Nederlands collectief dient een massaclaim in tegen Amerikaanse techbedrijven vanwege het schenden van privacy van internetgebruikers. Ze worden beschuldigd van het op grote schaal verzamelen, verhandelen en daarmee misbruiken van persoonsgegevens van miljoenen Nederlanders.

De stichting The Privacy Collective zit achter de claim, schrijft Het Financieele Dagblad. Het is de eerste collectieve schadeclaim voor privacyschendingen op basis van de nieuwe massaclaimregels die begin dit jaar zijn ingevoerd, zegt de advocaat van de stichting, Christiaan Alberdingk Thijm. Dit keer worden niet de wereldspelers van de big tech voor de rechter gesleept, zoals Google en Facebook, maar de iets kleinere techreuzen Oracle en Salesforce.

"Veel mensen kennen Google en Facebook van allerlei schandalen", zegt Alberdingk Thijm in het NOS Radio 1 Journaal. "Wij vinden het belangrijk ook deze partijen aan te spreken op hun gedrag omdat ze heel groot zijn op deze markt, maar niet veel mensen ze kennen. Dat is ook het probleem: veel mensen hebben niet door wat er allemaal achter de schermen gebeurt met hun persoonsgegevens."

Data via cookies

Oracle en Salesforce verzamelen volgens The Privacy Collective op grote schaal gegevens van internetgebruikers. Dat doen ze met speciaal ontwikkelde cookies waarmee ze mensen kunnen identificeren. Zo kunnen ze zien welke content je leest, waar je naar kijkt en welke spullen je koopt. "Daarmee bouwen ze een online profiel van je op waarmee je online identiteit helemaal bepaald wordt."

Op die manier kunnen bedrijven gericht adverteren, wat ontzettend waardevol is, zegt de advocaat. "Ze verdienen er miljarden mee. Wij als consumenten worden een soort grondstof voor die bedrijven waarin ze handelen." Volgens de stichting worden die profielen onrechtmatig gedeeld met commerciële partijen. Gebruikers hebben daarvoor geen toestemming gegeven, terwijl dat van de privacywet AVG wel moet.

Salesforce is het niet eens met de aantijgingen, zegt het bedrijf tegen het FD. "We zijn van plan aan te tonen dat ze ongegrond zijn." Oracle zegt in een reactie in de EU maar beperkt data te verzamelen en "geen directe rol" te spelen bij digitale advertentieveilingen. Volgens het bedrijf is de claim "niet-gefundeerd" en de rechtszaak misleidend.

Miljarden euro's

Alberdingk Thijm heeft vertrouwen in een goede afloop van de rechtszaak. "Dat komt mede door uitspraken die de Raad van State heeft gedaan in een andere zaak die wij veel minder ernstig vinden dan wat hier aan de orde is." Dat gaat om een schadevergoeding van 500 euro die eerder dit jaar werd toegekend aan een patiënt van het Pieter Baan Centrum, nadat de gegevens van die persoon door de kliniek waren gedeeld met andere partijen.

De advocaat rekent daarom op zo'n 500 euro schadevergoeding per persoon per aangeklaagd bedrijf, waardoor de totale claim in de miljarden zou lopen. "Dat zijn flinke claims in totaal." De zaak wordt gesteund door een Engelse claimfunder, die de zaak bekostigt en in ruil daarvoor een deel van een eventuele schadevergoeding krijgt. "Dus wij hebben flink wat financiële middelen om op te treden tegen deze techreuzen."

Er loopt ook een massaclaim tegen Facebook vanwege privacyschendingen. Vorige maand bleek dat tienduizenden gebruikers zich hadden gemeld bij de Consumentenbond en de Data Privacy Stichting, die die rechtszaak hebben geïnitieerd.

President Trump heeft met een decreet de druk op de onderhandelingen tussen Microsoft en het moederbedrijf van TikTok verder opgevoerd. Zakendoen met het Chinese Bytedance wordt over 45 dagen verboden, tenzij het de partijen lukt om voor die tijd tot een akkoord te komen.

Eerder zei Trump dat de app op 15 september, de dag van de deadline, uit de lucht zou gaan als er geen deal is. De precieze effecten van het decreet zijn vooralsnog onduidelijk. Een scenario waar rekening mee wordt gehouden, is dat de app niet meer te vinden is in de downloadwinkels van Apple en Google.

Microsoft bevestigde begin deze week dat er gesprekken zijn over een overname. Gisteren meldde de Financial Times op basis van bronnen dat, in tegenstelling tot wat de softwaremaker eerder zelf zei, het bedrijf kijkt of het de activiteiten van TikTok wereldwijd kan overnemen.

Amerikaanse gebruikersdata

Trump ziet TikTok als een veiligheidsrisico, de vrees is dat de Chinese overheid via ByteDance bij data van Amerikaanse gebruikers kan komen. Het bedrijf ontkent dit. De president waarschuwt in het bevel verder dat de app kan worden gebruikt voor desinformatiecampagnes van de Chinese Communistische Partij. Daarom moet de VS "agressieve maatregelen nemen tegen de eigenaren van TikTok om onze nationale veiligheid te beschermen", aldus de president.

In Nederland doet de Autoriteit Persoonsgegevens onderzoek naar de app, gericht op de vraag of TikTok "privacyvriendelijk is ontworpen en ingericht". TikTok heeft gisteren bekendgemaakt 420 miljoen euro te investeren in een datacenter in Ierland; de data van Europese gebruikers zal hier worden opgeslagen als de locatie operationeel is, begin 2022.

In een reactie laat TikTok weten geschokt te zijn door het decreet. "De regering besteedt geen aandacht aan feiten, dicteert voorwaarden voor een overeenkomst zonder juridisch proces en mengt zichzelf in onderhandelingen tussen private partijen." Daarmee refereert het bedrijf ook aan de manier waarop Trump zich bemoeit met de overnamegesprekken tussen de video-app en Microsoft.

Naast TikTok richt de Amerikaanse regering nu ook de pijlen op WeChat met een soortgelijk decreet; ook deze gaat over 45 dagen in. Trump zegt dat die app "automatisch enorme hoeveelheden informatie van zijn gebruikers vastlegt". Hiermee zou de Chinese Communistische Partij volgens hem toegang kunnen krijgen tot persoonlijke informatie van Amerikanen.

In tegenstelling tot videoapp TikTok, is deze app niet enorm populair in de VS. Het is wel een heel belangrijke dienst in China. Het is in beginsel een chat-app, maar in de app kunnen gebruikers via zogeheten 'mini-programma's' veel meer. Zo is het mogelijk om verzekeringen af te sluiten, reserveringen te plaatsen en af te rekenen.

Het moederbedrijf van WeChat, Tencent, dook na het nieuws op de beurs in Hongkong 10 procent naar beneden. De verliezen werden vervolgens ietwat goedgemaakt, maar stond vlak voor sluiting nog altijd flink in de min.

Belangrijk voor contact

De app is daarnaast belangrijk voor het contact tussen mensen en bedrijven in de VS en China. De analyse van Amerikaanse kranten is dan ook dat de potentiële impact van dit decreet groter kan zijn dan de maatregel tegen TikTok. De kans dat de videoapp op het moment van de deadline in september een deal heeft met een Amerikaans bedrijf, met Microsoft als de nu meest waarschijnlijke optie, is aanwezig. Voor WeChat geldt dat niet.

NOS Stories maakte een video over TikTok en zocht uit wat er bekend is over het algoritme.

Een testversie van de speciale 'corona-portal' die de overheid volgende week lanceert, was al enige tijd online te vinden. Vanaf volgende week woensdag kan iedere Nederlander via die website een corona-testafspraak maken en zijn testuitslagen ophalen.

De portal blijkt de naam coronatest.nl te dragen en laat gebruikers een test aanvragen via DigiD. Ook het opvragen van de testresultaten gebeurt via DigiD, was te zien op de testsite.

Na publicatie door de NOS is de testversie offline gehaald. "Het was niet de bedoeling dat hij al online stond", laat een woordvoerder weten. "Het laatste wat we willen is dat mensen naar een site gaan die niet werkt."

Voordat mensen via de site een test kunnen aanvragen, moeten ze eerst een digitaal formulier invullen waarin ze onder meer moeten aangeven of ze klachten hebben. Wie geen klachten heeft, mag geen test aanvragen.

Inloggen via DigiD om een testafspraak te maken werkte op de testsite nog niet. Wel kon het formulier worden ingevuld dat voor elke test moet worden afgerond. De bedoeling is dat wie een testafspraak wil maken, zijn postcode invult, waarna hij drie suggesties krijgt voor een locatie en tijdstip.

De NOS vond de testversie in samenwerking met onderzoekers Benjamin Broersma en Tom Wolters. Het kan zijn dat de site nog wordt aangepast voordat hij woensdag online gaat.

Het beantwoorden van die vragen en het maken van een testafspraak gebeurt nu nog alleen telefonisch. Ook de testresultaten worden telefonisch doorgegeven. Dat veroorzaakte de afgelopen weken vertraging, doordat het callcenter de telefoontjes niet kon bijbenen.

Het telefoonnummer voor testen blijft ook in de lucht. Wie bijvoorbeeld niet op eigen gelegenheid naar een corona-teststraat kan komen, met de fiets of met de auto, moet het landelijke testnummer bellen. Ook voor buitenlandse toeristen en kinderen van zes jaar of jonger kan geen digitale afspraak worden gemaakt.

Minder testen

Premier Rutte sprak tijdens een persconferentie gisteravond zijn zorgen uit over het aantal tests dat werd uitgevoerd. Dat aantal nam afgelopen week af, terwijl intussen het aantal besmettingen juist toenam. Volgens de overheid is het belangrijk dat mensen met klachten zich laten testen.

De corona-testsite is niet het enige digitale hulpmiddel dat het kabinet wil inzetten in de strijd tegen het coronavirus. Op 1 september wil de overheid een corona-app uitbrengen die op de achtergrond ontmoetingen tussen mensen in kaart brengt. Zo kunnen mensen achteraf een seintje krijgen als een van hun contacten het virus blijkt te dragen. Ze kunnen zichzelf dan laten testen.

Na het CDA kampt ook 50Plus met stemgedoe. Bij de ledenvergadering van vorige weekend heeft een onderzoeker op meerdere moties en de verkiezing van de voorzitter valse stemmen kunnen uitbrengen. Dat bevestigt de partij na vragen van de NOS.

De 50 Plus-vergadering vond digitaal plaats. "Maar iedereen kon zich aanmelden voor de digitale vergadering", zegt onderzoeker Jordy San Jose Sanchez, die eerder aantoonde dat de CDA-verkiezing vatbaar was voor manipulatie. Hij stemde mee met een aantal stemmingen, waaronder de eerste ronde van de verkiezing van de voorzitter.

50Plus bevestigt het probleem. "Aanvankelijk vroegen we leden ter verificatie om hun lidnummer, maar dat was een te grote barrière voor onze leden", zegt Anneke van der Helm van het partijbestuur van 50Plus.

De uitkomst van de vergadering, waarbij onder meer 50Plus-oprichter Jan Nagel als voorzitter van de partij werd gekozen, is volgens haar niet in het geding. San Jose Sanchez vraagt zich echter af hoe de partij kan garanderen dat er geen andere valse stemmen doorheen zijn geglipt.

Gecontroleerd

De partij zegt alle aanmeldingen voor de digitale vergadering vooraf te hebben gecontroleerd. "Daar is een late aanmelding tussendoor geglipt", aldus Van der Helm.

San Jose Sanchez probeerde met twee accounts deel te nemen aan de vergadering. "Mijn eerste account is inderdaad ongeldig verklaard", zegt hij. Met het tweede account kon hij moeiteloos meestemmen.

Het uitbrengen van extra stemmen lukte San Jose Sanchez niet. Wie de stemming daarom zou willen manipuleren, zou zich vooraf met meerdere namen moeten aanmelden en zo vanaf meerdere accounts meestemmen.

Aan de vergadering deden zo'n 270 mensen mee, wat manipulatie een stuk effectiever maakt dan bij de CDA-verkiezing. Daarbij deden ruim 25.000 mensen mee, waardoor veel meer stemmen zouden moeten worden gemanipuleerd om de uitslag te beïnvloeden.

Manipulatie

San Jose Sanchez stelde 50Plus vooraf op de hoogte dat de verkiezing mogelijk vatbaar zou zijn voor manipulatie. Dat de onderzoeker desondanks een valse stem kon uitbrengen, komt volgens 50Plus doordat hij de naam van een echt lid gebruikte.

De onderzoeker ontkent dat. "Ik gebruikte voor mijn aanmeldingen de namen van zeevaarders Piet Hein en Maarten Tromp", aldus San Jose Sanchez. De aanmelding op naam van Piet Heijn haalde het niet, maar Maarten Tromp bleek geen probleem.

"Ondanks dat ik geen telefoonnummer invulde, terwijl de partij daar wel om vroeg", zegt hij. Ook gebruikte hij een e-mailadres van het Russische technologiebedrijf Yandex. "Ik denk niet dat veel 50Plus-leden dat hebben", zegt de onderzoeker.

Gewaarschuwd

De software die 50Plus gebruikte voor zijn ledenvergadering, lijkt nooit te zijn bedoeld voor digitale stemmingen, zegt onderzoeker Benjamin Broersma. Hij nam de verkiezing ook onder de loep. "De software is bedoeld voor digitale bijeenkomsten, niet voor het uitbrengen van stemmen. Het is opvallend dat ze zijn gewaarschuwd, maar dat er toch ongeldige stemmen doorheen glipten", zegt Broersma.

De organisator van de vergadering, Online Seminar, stelt dat het gaat om een menselijke fout van 50Plus. "Ons platform treft geen blaam", laat het bedrijf weten aan de NOS.

Onderzoeker Broersma waarschuwde de partij vooraf over mogelijke problemen met de stemming:

De nieuwe voorzitter van de partij, Jan Nagel, ligt niet wakker van de problemen. "Eén stem, dat kan geen kwaad", zegt hij tegen de NOS.

De partij organiseerde de stemming na het vertrek van boegbeeld Henk Krol en partijvoorzitter Geert Dales. Volgens NRC heerst er binnen de partij onvrede over het digitale stemmen, dat voor leden op leeftijd een belemmering zou zijn.

De grootste Amerikaanse techbedrijven, waaronder Apple, Facebook, Google en Microsoft hebben zich aangesloten in een rechtszaak tegen president Donald Trump. De bedrijven willen dat buitenlanders weer een visum kunnen krijgen om tijdelijk in de Verenigde Staten te komen werken.

De Trump-regering stelde in juni een stop in op tijdelijke werkvisa. Naar eigen zeggen om de Amerikaanse werker te beschermen die is geraakt door de coronacrisis.

Maar de techbedrijven zeggen dat de maatregel de Amerikaanse economie juist hard treft. Ook kan het de verhoudingen met andere landen verslechteren, staat in de ingediende stukken namens 52 bedrijven. Volgens de bedrijven is er in de VS niet genoeg aanbod van de hoogopgeleide arbeidskrachten die zij zoeken.

Google zegt dat immigranten voor technologische vooruitgang hebben gezorgd en dat ze juist meer werkgelegenheid in de VS creëerden. Apple-directeur Tim Cook is diep teleurgesteld in de visum-stop en hoopt dat die wordt teruggedraaid.

Afbeeldingen, foto's en video's die Zwarte Piet op stereotiepe wijze afbeelden, kunnen binnenkort van Facebook en Instagram worden verwijderd na meldingen van gebruikers. De maatregel is vandaag bekendgemaakt, en zal in de komende weken wereld van kracht worden. Pieten zonder de klassieke Zwarte Piet-kenmerken, zoals de schoorsteen- of roetveegpiet, blijven toegestaan.

De platforms zeggen dat het gaat om content waarbij "duidelijk zwarte schmink of make-up is gebruikt om de kleur van het gezicht donkerder te maken, samen met andere stereotyperende kenmerken zoals een pruik met krullen of grote lippen".

Er zijn wel uitzonderingen: berichten van tegenstanders van Zwarte Piet en "neutrale" berichten, evenals nieuwsberichten met beelden van Zwarte Piet, zijn wel toegestaan. Cartoons kunnen, afhankelijk van de context, ook worden verwijderd.

Naast Zwarte Piet gaan de twee sociale netwerken ook "bepaalde schadelijke" Joodse stereotypen weren. Volgens het bedrijf gaat het dan om "beweringen dat Joden de wereld regeren of de dienst uitmaken in belangrijke instituties wereldwijd".

Zwarte Piet en 'blackface' zijn wereldwijd onderdeel van een "doorlopende geschiedenis van dehumanisering en ontzegde burgerrechten", stelt het Amerikaanse bedrijf. "Daarbij aanvaardt Facebook niet dat gebruikers worden gediscrimineerd op basis van onder andere ras, sekse, geloof, etniciteit, gender of ziekte. Hierdoor kunnen kwetsbare groepen juist hun stem verliezen." Over de Joodse stereotypen zegt Facebook dat deze worden gebruikt om antisemitisme aan te wakkeren.

Hieronder drie voorbeelden. Allereerst een foto van een Zwarte Piet die niet meer is toegestaan, daarna een foto van een roetveegpiet en als laatste een Joods stereotype.

De stap is onderdeel van een langer lopend proces, klinkt het bij Facebook. Daarbij wordt er gekeken naar diverse stereotyperingen die het bedrijf als discriminerend beschouwt. Er is nu gekozen om regels aan te passen rond 'blackface' en Joodse stereotyperingen, een volgende keer kan het om iets anders gaan.

De discussie rond Zwarte Piet in Nederland, de recente Black Lives Matter-demonstraties en de recente reclameboycot zijn volgens Facebook geen directe aanleiding geweest.

Net als bij andere huisregels handelt Facebook, dat ook eigenaar is van Instagram, op basis van meldingen van gebruikers. Er wordt gekeken of de foto inderdaad de regels schendt. Als dat het geval is, zal deze worden verwijderd.

Maatregel wereldwijd

In een persbriefing met journalisten erkende het bedrijf dat het besluit om Zwarte Piet te weren kan betekenen dat Nederlandse gebruikers weglopen bij de platforms. "Dit kan een terugslag betekenen, maar het is voor ons de juiste keuze." Op de vraag of dit de vrijheid van meningsuiting aantast zegt het sociale netwerk dat die "niet absoluut" is.

Facebook neemt de maatregel wereldwijd en benadrukt dat er negen maanden over is gesproken. Het bedrijf vroeg advies van zestig organisaties en experts uit de hele wereld.

Het is al langer niet toegestaan om op Facebook en Instagram vergelijkingen te maken tussen bijvoorbeeld moslims en varkens, en vrouwen als objecten.

Grote Amerikaanse techbedrijven bereiden zich samen in een overleg voor op hoe de Amerikaanse presidentsverkiezingen kunnen gaan verlopen. Een van de scenario's die daarbij is besproken, is hoe de partijen omgaan met een onduidelijke uitkomst op de verkiezingsavond, schrijft Politico.

Er wordt van uitgegaan dat vanwege de pandemie veel mensen per post zullen stemmen. Daardoor is het onzeker of er aan het einde van verkiezingsdag op 3 november een uitslag te melden is. Wat de bedrijven in dat geval willen doen, is niet bekendgemaakt.

Hacken en lekken

Een ander scenario dat volgens het nieuwsmedium is besproken, is wat er gebeurt als bij een hack documenten worden gestolen en vervolgens online worden verspreid, zoals gebeurde in 2016. Dit scenario wordt 'hacken en lekken' genoemd. Ook kijkt men hoe er moet worden omgegaan met gemanipuleerde video's.

Naast Facebook, Google en Twitter zitten ook andere partijen in het overleg, zoals organisatie achter Wikipedia, meldt The New York Times. Uit een verklaring van Facebook blijkt dat negen partijen meedoen.

De verklaring van de groep:

De NY Times schrijft verder dat de groep gisteren overleg heeft gehad met de FBI, het kantoor van de directeur van de veiligheidsdiensten en het ministerie van Binnenlandse Veiligheid. Dergelijke overleggen hebben de afgelopen vier jaar periodiek plaatsgevonden.

De samenwerking op verschillende niveaus is bedoeld om een herhaling van 2016 te voorkomen. Toen lukte het Russische trollen om zich te mengen in de Amerikaanse presidentsverkiezingen, bijvoorbeeld via het plaatsen van nep-advertenties en -nieuws. Ook werd het persoonlijke e-mailaccount van de campagneleider van Hillary Clinton, John Podesta, gehackt en de inhoud ervan gelekt.

Dit kwam met name Facebook, het grootste sociale netwerk ter wereld, op veel kritiek te staan. Dat kwam ten dele omdat het bedrijf volgens critici te laat reageerde op de buitenlandse inmenging. Wat het samenwerkingsverband uiteindelijk oplevert, is volgens The New York Times nog afwachten, omdat bedrijven zelf verantwoordelijk zijn voor het voorkomen van inmenging op hun platforms.

Grote Amerikaanse bedrijven - waaronder Apple, Ford, Walmart en Goldman Sachs - hebben bij het Witte Huis hun zorgen uitgesproken over het decreet van president Trump tegen WeChat. De bedrijven trokken dinsdag aan de bel in een conference call met regeringsfunctionarissen, zeggen bronnen tegen The Wall Street Journal.

Het gaat om bedrijven die grote belangen hebben in China. Het decreet tegen WeChat, dat bedrijven verbiedt om transacties te doen met de chat-app vanaf eind september, kan grote gevolgen voor hen hebben.

WeChat is niet alleen een belangrijke chat-app, maar ook het besturingssysteem van veel gebruikers in China. Waar in het westen aparte apps worden gebruikt voor aankopen, verzekeringen en bankzaken, gebeurt dat in China allemaal via de chat-app.

Document Witte Huis

De bezorgde Amerikaanse bedrijven willen duidelijkheid over wat het decreet precies betekent, schrijft de zakenkrant. Het is onbekend of het overleg met regeringsfunctionarissen die duidelijkheid heeft opgeleverd. Wel meldde persbureau Reuters gisteren, op basis van een document van het Witte Huis, dat het decreet zou betekenen dat WeChat uit de downloadwinkel van Apple en Google moet en adverteren illegaal zou worden.

Volgens de regering-Trump verzamelt WeChat "enorme hoeveelheden informatie" van zijn gebruikers. De regering vreest dat Amerikaanse gebruikersdata in handen van de Chinese regering komen. De chat-app zegt de privacy van zijn gebruikers te beschermen.

Problemen voor Apple

Een van de partijen voor wie een verbod op transacties met WeChat grote gevolgen kan hebben, is Apple. China is een belangrijke afzetmarkt voor het bedrijf; het verdient er jaarlijks tientallen miljarden dollars. Analist Ming Chi Kuo, die doorgaans goed is geïnformeerd, verwacht dat een decreet in het slechtste scenario leidt tot een afname van het aantal verscheepte iPhones wereldwijd met 25 tot 30 procent.

Tegelijk met de executive order tegen WeChat, kwam er ook één tegen TikTok. Dat wordt nu vooral gezien als extra druk op de onderhandelingen tussen een Amerikaanse koper en TikTok. Microsoft is nog altijd de belangrijkste kandidaat, maar ook Twitter zou interesse hebben getoond.