Auteur: admin

De voorgenomen recordbeursgang van het Chinese Ant Group is op het laatste moment uitgesteld, nadat de top van het bedrijf gisteren heeft gesproken met Chinese toezichthouders. Wat er toen is besproken, is niet duidelijk, The New York Times vermoedt vanwege de timing dat er mogelijk onenigheid is tussen het bedrijf en de toezichthouders.

Het was voor de beurs in Shanghai in ieder geval reden om de beursgang op te schorten; Ant Group zou niet meer voldoen aan de voorwaarden voor een notering. Hierna heeft Ant Group besloten om ook de beursgang in Hongkong, die gelijktijdig zou plaatsvinden, uit te stellen.

Ant Group is een fintech-bedrijf en beheert onder meer Alipay. Dit is een online betaaldienst met honderden miljoenen gebruikers.

Beursgang van 29 miljard euro

De aandelenhandel op beide beurzen zou aanstaande donderdag beginnen en had ruim 29 miljard euro moeten opleveren. Wanneer de beursgang nu alsnog doorgaat, is onbekend. De voorbereidingen voor de beursgang zijn al maanden bezig. De interesse vanuit investeerders is groot. The Wall Street Journal noemt het schorsen van de beursgang een "verbijsterende draai".

De top van Ant Group, onder wie voorzitter en Alibaba-oprichter Jack Ma, werd in totaal door vier toezichthouders op het matje geroepen. Het gaat onder meer om de Chinese centrale bank en de beurswaakhond.

Criminelen zijn erin geslaagd WhatsApp-accounts van meerdere ambtenaren van de gemeente Den Bosch over te nemen. Ze konden alle chats meelezen en probeerden daarnaast mensen in de contactenlijst geld afhandig te maken. Dat meldt Omroep Brabant op basis van een intern document van de politie en het Openbaar Ministerie.

Het probleem speelt niet alleen in Den Bosch. De afgelopen weken zouden meerdere accounts van burgemeesters, wethouders, gemeenteraadsleden en mensen van veiligheidsregio's zijn overgenomen. Volgens politie en OM waren eind oktober landelijk twintig 'slachtoffers' in beeld. In Den Bosch gaat het om medewerkers op het gemeentehuis, onder wie het hoofd communicatie.

De criminelen maakten gebruik van een eenvoudige methode. Ze stuurden een berichtje naar de ambtenaren dat ze per ongeluk een verificatiecode hadden verstuurd, met het verzoek om die code terug te sturen. Met de teruggestuurde code konden ze de WhatsApp-account van de ambtenaren overnemen en chatgesprekken lezen. Ook konden ze onder de naam van de ambtenaren geld vragen bij mensen uit zijn of haar contactenlijst.

In Den Bosch zijn medewerkers opgeroepen om de 'Beveiliging in twee stappen' in WhatsApp aan te zetten. Met die techniek is het onmogelijk een account op deze manier te hacken.

Bedrijven worstelen met het feit dat de overheid medewerkers adviseert om thuis te blijven bij verkoudheidsklachten of na een melding van de CoronaMelder-app, zien werkgeversorganisaties AWVN en VNO-NCW. Dit kan leiden tot problemen in de roosters en extra kosten voor de werkgever.

De AWVN herkent deze ontwikkeling, waar ook Nu.nl over schrijft. Woordvoerder Jannes van der Velden kan geen aantallen noemen, maar zegt dat de problemen steeds groter worden. "We horen dit van onze adviseurs die bij bedrijven over de vloer komen."

'Best een puzzel'

Volgens Van der Velden speelt het probleem in diverse sectoren, zoals de procesindustrie. "Denk aan bedrijven waar in ploegendienst wordt gedraaid, daar kan het proces niet zomaar worden stilgelegd. Dat is best een puzzel."

Woordvoerder Mieke Ripken van VNO-NCW benadrukt dat de organisatie dit probleem al langer aankaart. "We waarschuwden hier ook voor toen vakantiegangers terugkwamen uit oranje gebieden. Nu zien we het gebeuren met lichte verkoudheidsklachten, die mensen in de herfst en winter vaker hebben en daar komt de CoronaMelder-app nog bij."

Meldingen corona-app

Trouw meldde vanochtend op basis van een rondgang langs onder meer vakbonden CNV en FNV dat werkgevers hun werknemers vragen om de CoronaMelder-app niet te installeren.

Desgevraagd zegt CNV dat het gaat om "tientallen meldingen" sinds de app op 10 oktober werd gelanceerd. De vakbond vermoedt dat het daadwerkelijke aantal mensen dat hiermee te maken heeft hoger ligt. FNV zegt een paar meldingen per week te ontvangen, maar heeft juist niet de indruk dat het op grote schaal speelt.

AWVN-woordvoerder Van der Velden zegt niet bekend te zijn met een dergelijk verzoek vanuit werkgevers aan personeel. "Dat is ook niet iets wat wij aan onze leden zullen adviseren. Wij willen het kabinetsbeleid niet hinderen."

Hollywoodster Kim Kardashian kreeg voor haar verjaardag een hologram van haar overleden vader, maar ook in Nederland kun je sinds kort een overledene in een hologram laten voortleven. Verschillende bedrijven bieden sinds kort diensten aan als 'speech op je eigen uitvaart', waardoor iemand die net is overleden naast de kist vrienden en familie kan toespreken.

"Mensen die weten dat ze komen te overlijden kunnen zichzelf opnemen als hologram", zegt Desmond Frencken van HEREweHOLO. "Op het moment dat de uitvaart is, kunnen ze zichzelf naast de grafkist neerzetten en hun verhaal doen voor de nabestaanden. Over wat ze hebben meegemaakt, nog nooit aan iemand hebben verteld of dat ze iemand de waarheid willen vertellen."

In een witte kast van 2 meter hoog is het hologram te zien. "We willen graag dat mensen er in ware grote staan. Het voelt daarom ook heel echt aan."

In deze proefopstelling kun je zien hoe dat er dan uitziet:

Het bedrijf heeft de dienst vorige maand gelanceerd en praat inmiddels met de eerste mensen die er interesse in hebben. "Het is iets waar mensen behoefte aan hebben, daar ben ik heilig van overtuigd", zegt Frencken. "Per jaar gaan 160.000 mensen in Nederland dood. Er zijn altijd mensen die zich op deze manier weer aan de nabestaanden willen laten zien.

Het bedrijf Hololasting biedt een vergelijkbare dienst aan.

Volgens Frencken wordt de kwaliteit van de hologrammen snel beter. "De variant van Kim Kardashian is een tijdje geleden opgenomen en daarbij heb je een donkere ruimte nodig. Inmiddels kunnen wij hologrammen ook in een verlichte ruimte, bijvoorbeeld een uitvaartcentrum, laten zien.

Uitvaartverzorger DELA heeft eerder overwogen om hologrammen in Nederland aan te bieden, nadat werknemers het product in de Verenigde Staten zagen. "Wij concludeerden dat Nederland er nog net niet klaar voor is", zegt woordvoerder Martijn van de Koolwijk. "Maar we zien wel dat sinds de coronacrisis er vaker boodschappen van overledenen in de dienst voorbij komen."

Dat komt volgens hem doordat steeds meer diensten via internet worden uitgezonden. "Meer dan de helft wordt inmiddels gestreamd en daarin kan makkelijker een boodschap worden opgenomen. Een video is voor het overlijden makkelijk op te nemen, bijvoorbeeld met je telefoon."

Frencken ziet in dat niet iedereen zit te wachten op een hologram van een overledene. "Een praktijkvoorbeeld was een vrouw die dit heel graag wilde doen. Maar haar dochter vond het te veel impact hebben. Ze weet niet of ze zo'n echte projectie op dat moment kan verdragen. Misschien wel als ze het op een later moment terugziet."

"De CoronaMelder-app werkt volledig anoniem." Het is een zin die het ministerie van Volksgezondheid meerdere malen heeft verspreid over de corona-app die door het departement is ontwikkeld. Eén probleem: het klopt niet helemaal.

"Als je naast Mark Rutte staat, hij de CoronaMelder gebruikt en vervolgens corona blijkt te hebben, dan kún je dat te weten komen voordat dat hij dat zelf bekend heeft gemaakt", zegt kunstenaar en privacydenker Tijmen Schep. Hij wil gebruikers waarschuwen dat de app niet alle privacyrisico's kan uitsluiten.

De CoronaMelder registreert de identiteit van gebruikers niet. Maar als je fysiek bij iemand in de buurt bent en zijn identiteit kent, kun je wel degelijk achterhalen of hij later de app gebruikt om contacten in te lichten.

Om dat te illustreren, heeft Schep de website CoronaDetective ontworpen. Bezoekers zien wie om hen heen de CoronaMelder-app gebruikt en kunnen andere gebruikers van een naam voorzien. Iemand met kwade bedoelingen zou de identiteit van appgebruikers met corona kunnen verspreiden, bijvoorbeeld als het gaat om een BN'er die dat zelf geheim wil houden.

Codes via bluetooth

De CoronaMelder werkt door via bluetooth continu unieke codes uit te zenden. Die worden door andere appgebruikers opgevangen. Als iemand besmet is met het virus, worden zijn codes naar alle andere appgebruikers gestuurd. De app controleert dan of jij in de buurt bent geweest van iemand met het virus. Dat gebeurt door de codes die jouw telefoon heeft ontvangen te vergelijken met de lijst van 'besmette' codes.

Meer weten over de werking van de app? In deze video leggen we het in 2 minuten uit:

De unieke codes zijn ook te ontvangen zonder de CoronaMelder-app. Als je een code weet te koppelen aan een naam, weet je later om wie het gaat als die persoon positief wordt getest en dat in de app aangeeft.

Een code aan een naam koppelen is makkelijker met kleinere aantallen mensen om je heen. Om je te helpen te onderscheiden wie wie is, laat de website zien hoe ver iemand van je vandaan is, en zelfs of hij naar je toe beweegt of juist van je af.

Het ministerie erkent het risico. Tijmen Schep: "Dit is ook niet te voorkomen, want deze app kan simpelweg niet volledig anoniem werken". De app leunt juist op unieke, persoonsgebonden codes: het tegenovergestelde van totale anonimiteit.

'Klein risico'

De site van Schep bevat maatregelen om te voorkomen dat mensen daadwerkelijk langere tijd andere appgebruikers identificeren. Maar op internet is software te vinden waarmee dat wel kan.

Toch acht het ministerie de kans klein dat dit leidt tot ernstige privacyrisico's. Daarvoor zou iemand op grote schaal codes van appgebruikers moeten verzamelen en die bijvoorbeeld aan een locatie moeten koppelen, stelt het ministerie. Dat mag niet, en dus is de kans "klein dat dit op enige schaal zal gebeuren", was de inschatting van het ministerie.

"Hoe klein die kans ook is: als iemand zonder dat je dat wil te weten komt dat jij het coronavirus hebt doordat je de app gebruikt, is dat nog steeds vervelend", vindt Schep.

Bedrijven kunnen in theorie op grotere schaal uitpeilen

Het grootste risico is dat iemand op individueel niveau codes onderschept: weinig mensen zijn in staat om op grote schaal bluetooth-signalen te onderscheppen. Maar sommige bedrijven kunnen dat wel. Dat zijn bedrijven die overal sensoren hangen om zo via wifi en bluetooth bezoekersstromen te meten. Dat gebeurt bijvoorbeeld in winkels, op straatniveau en op NS-stations.

Een van die bedrijven, BlueMark, is geïnteresseerd in de signalen van CoronaMelder. In een inmiddels verwijderde blogpost beschrijft BlueMark hoe zijn technologie ook die signalen kan onderscheppen. Zo kunnen ondernemers zien hoeveel mensen de CoronaMelder hebben geïnstalleerd. Maar de CoronaMelder-data kunnen ook helpen om beter de drukte te meten, stelt het bedrijf.

Volgens Roel Schiphorst van BlueMark zijn er nog geen klanten die CoronaMelder-signalen gebruiken. In de verwijderde blogpost schrijft BlueMark echter over een pilot waarbij gedurende anderhalve maand het gebruik van CoronaMelder in een winkelstraat zou zijn bijgehouden. Schiphorst zegt desgevraagd dat dat "nepdata" was, bedoeld "om aan onze klanten uit te leggen wat er technologisch kan".

Betrokkenen achten die lezing onwaarschijnlijk. Het ministerie van Volksgezondheid heeft tegen BlueMark een klacht ingediend bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Schiphorst wil naar eigen de discussie "niet in de media voeren".

Volgens juristen opereert het bedrijf binnen de randen van de wet, zolang het niet de unieke CoronaMelder-codes onderschept.

De technologie van het bedrijf ondersteunt die mogelijkheid wel. Of klanten zich daarbij aan de wet houden, is aan henzelf, zegt Schiphorst van BlueMark. "Wij leveren slechts de technologie, het is aan onze klanten om de wet na te leven."

'Heel klein risico'

Schep benadrukt dat hij vindt dat de app over het algemeen goed in elkaar zit. "Dit is een heel klein risico, maar ik vind het wel belangrijk dat mensen weten dat dit kan gebeuren", zegt Schep.

Of hij de app zelf gebruikt? "Mijn Android-telefoon heeft daarvoor te veel privacy-opties ingeschakeld", aldus Schep. "Dus neem ik nu af en toe een reservetelefoon mee waarop de app staat geïnstalleerd."

De 22-jarige Pools-Belgische youtuber Kacper Przybylski is overleden. Przybylski, beter bekend onder de naam Kastiop, werd al ruim een week vermist. Hij werd vanochtend aangetroffen in een kanaal in het Limburgse dorp Stein, nabij de Belgische grens. De politie bevestigt dat het om de vermiste youtuber gaat.

De politie vertelt niet hoe Przybylski om het leven is gekomen. Maar volgens een woordvoerder zijn er geen aanwijzingen voor een misdrijf en is het onderzoek afgesloten.

Collega-youtuber Ergin schrijft op Twitter dat Przybylski na een dagenlange zoektocht is gevonden. "Maar niet zoals we hebben gehoopt", aldus Ergin. "Ik hou van je. Ik mis je, ik zal je voor altijd missen. Je lach en je leuke herinneringen draag ik in m'n hart voor altijd."

Maandag stuurde de politie een opsporingsbericht de wereld in voor Przybylski. Hij was voor het laatst gezien toen hij met zijn auto zijn ouderlijk huis in Hasselt verliet. De afgelopen dagen doorzocht de politie onder meer de omgeving van dat huis. Ook werd de bodem van een nabijgelegen kanaal met sonarboten verkend.

'Ging sinds lockdown minder'

Even werd gedacht dat de verdwijning een onderdeel was van de campagne die deze week gelanceerd zou worden door Child Focus, de stichting die zich inzet voor vermiste en seksueel uitgebuite kinderen. Przybylski werkte recent nog met die stichting samen.

Maar medewerkers van de stichting lieten al snel weten dat dat niet het geval was. Tegen de Vlaamse krant De Standaard uitten ze hun zorgen over de vermissing. "Sinds de lockdown ging het wat minder met hem. We kunnen alleen hopen op het beste."

De youtuber werd vooral bekend met video's waarin hij kinderserie Dora the Explorer op de hak neemt, en zijn energieke commentaar bij games die hij speelde. Zijn kanaal telt 290.000 abonnees.

Terwijl de dominantie van grote Amerikaanse techbedrijven meer dan ooit ter discussie staat, laten hun nieuwste kwartaalcijfers zien dat het ze nog altijd voor de wind gaat. De omzet van Amazon, Apple, Facebook en Google kwam over de afgelopen drie maanden (juli, augustus en september) uit op omgerekend 194 miljard euro. Dat is 30 miljard euro meer dan in dezelfde periode vorig jaar.

Er lopende diverse onderzoeken, deze week nog moesten een aantal van de bedrijven zich verantwoorden in de Amerikaanse Senaat en vanuit Europa wordt nieuwe regelgeving verwacht. Maar dit zien ze dus (nog) niet terug in hun financiën.

Amazon zag zijn omzet het hardst stijgen, dat komt mede doordat meer mensen online bestellingen plaatsen vanwege corona. De webwinkelgigant is sinds begin dit jaar ook in Nederland actief. Webwinkels en bezorgers hier houden al rekening met een extra druk feestdagenkwartaal.

Adverteerdersboycot Facebook

Facebook blijkt geen last te hebben gehad van de adverteerdersboycot in juli. De omzet was niet eerder zo hoog, omgerekend ruim 18 miljard euro, en steeg in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar.

Aan de boycott-actie deden uiteindelijk meer dan 1100 bedrijven mee, die zo kenbaar wilden maken dat Facebook meer moet doen tegen haatzaaien en desinformatie. Een gesprek hierover met het platform werd door de organisatoren van de boycot "vruchteloos" genoemd.

Het sociale netwerk, dat tevens eigenaar is van Instagram en WhatsApp, zet zich wel schrap voor de komende periode. Aanstaande dinsdag zijn in Amerika de presidentsverkiezingen. In een toelichting op de cijfers sprak topman Mark Zuckerberg zijn zorgen uit: "Ik vrees dat door de verdeeldheid in het land en de uitslag die dagen of weken op zich kan laten wachten, er mogelijk sociale onrust in het land kan ontstaan."

Net als Twitter en YouTube heeft Facebook hier maatregelen tegen genomen. De vraag is echter wel of het genoeg zal zijn, daaraan twijfelen experts.

Bekijk hier de kwartaalcijfers van de vier techbedrijven:

Het moederbedrijf van Google, Alphabet, heeft ook een succesvol kwartaal achter de rug. Net als bij Facebook stegen de advertentie-inkomsten flink. Het bevestigt het beeld dat de twee advertentiegiganten, ook tijdens de pandemie, vooralsnog onaantastbaar zijn.

Bij Apple steeg de omzet nagenoeg niet, maar is nog steeds ontzettend hoog: omgerekend 55 miljard euro. De nieuwste iPhones komen normaal in september, maar werden dit jaar een maand later gepresenteerd. Daardoor zijn die verkopen nog niet terug te zien in de kwartaalcijfers. De iPhones zijn uitgerust met 5G, analisten hebben daardoor grote verwachtingen van het nieuwe aanbod.

Rapporten en onderzoeken

De goede cijfers komen op een moment dat met name in de VS de zorgen over de macht van big tech toeneemt. Begin deze maand publiceerden de Democraten in het Huis van Afgevaardigden een 450-pagina's tellend rapport waaruit blijkt dat de bedrijven te machtig zijn en dat er maatregelen tegen moeten worden genomen.

Er volgde een aanklacht van het Amerikaanse ministerie van Justitie tegen Google. Het bedrijf heeft volgens het departement een monopoly op de zoekmachinemarkt en wijst daarbij specifiek naar afspraken met onder meer Apple, waardoor de zoekgigant als standaard staat ingesteld op iOS-apparaten. Een deal die miljarden dollars waard is. Ondertussen hangt er ook een onderzoek naar Facebooks marktmacht vanuit toezichthouder FTC boven de markt.

Ondertussen wordt er in Brussel de laatste hand gelegd aan een pakket maatregelen die de macht van de techbedrijven moeten inperken. Het voorstel, de zogeheten Digital Services Act, wordt begin december verwacht.

Overheden aan beide kanten van de plas vinden dus dat het genoeg is geweest, de vraag is echter wel hoe snel ze veranderingen kunnen doorvoeren. Daarnaast laten de cijfers óók zien dat de belangen aan de kant van de techreuzen alleen maar groter worden. Er is hen veel aan gelegen om te voorkomen dat regelgeving hun machtige positie te veel aantast.

De afgelopen anderhalve week ging er van alles mis met de corona-besmettingscijfers. Zo was op vier van de afgelopen zeven dagen het beeld vertekend. Dat kwam door fouten waardoor het aantal gemelde tests te laag was, en door de inhaalslag de dag daarop, wanneer de achterstallige besmettingen werden gemeld. En dan was er vorige week nog een probleem bij een aantal GGD's, waardoor besmettingen later binnenkwamen.

Desondanks is er geen structureel probleem bij de registratie van de besmettingen, bezweert de GGD. "Het gaat om drie verschillende problemen die de afgelopen tijd optraden", zegt woordvoerder Sonja Kloppenburg van de koepel van GGD's.

In twee gevallen ging het om een ICT-storing. Zaterdag lag een computersysteem plat dat twee belangrijke systemen met elkaar verbindt: het computersysteem waarin testafspraken en -uitslagen worden vastgelegd, en de systemen voor bron- en contactonderzoek. Het zijn de bron- en contactonderzoekers die een positieve test doorgeven aan het RIVM, dus als zij die niet kunnen doorgeven, komen de meldingen ook niet binnen bij het RIVM. "Het systeem dat die twee programma's met elkaar verbindt, lag er een paar uur uit", zegt Kloppenburg.

Gisteren ging het opnieuw mis, maar toen bij het systeem voor het bron- en contactonderzoek zelf. "Het piept en het kraakt. Het systeem was ooit bedoeld voor hooguit tientallen mensen die tegelijkertijd erin werken, maar dat zijn er nu 4000. We leiden nu elke week 500 bron- en contactonderzoekers op, en blijkbaar was dit het punt waarop het systeem het niet meer aankon." Gisteravond is het systeem geschikt gemaakt voor grotere aantallen.

En dan was er ook nog een regionaal probleem, waarbij sommige GGD's een lager aantal besmettingen doorgaven, dat ze later weer moesten inhalen. Dat leidde tot honderden positieve tests aan correctie. Dat was dan weer een menselijke fout, en geen ICT-storing, aldus de GGD. Die fout kwam doordat mensen tegenwoordig zelf hun testuitslag kunnen inzien. Per abuis stuurde een aantal bron- en contactonderzoekers die tests vervolgens niet door aan het RIVM.

De cijferverwarring trof alleen de positieve tests: voor zover bekend waren er geen problemen met de cijfers uit de ziekenhuizen of de gerapporteerde overledenen.

Besluitvorming

De verwarring komt op een onhandig moment, juist nu iedereen de cijfers in de gaten houdt in de hoop op verbetering. Ook in het kabinet zorgden de problemen voor frustratie, zegt politiek verslaggever Lars Geerts. "Er werd wel met de ogen gerold. Maar voor de politieke besluitvorming wordt gekeken naar de weekcijfers."

Sowieso kunnen de dagelijkse cijfers schommelen, om allerlei redenen. Zo groeien de besmettingsaantallen harder op woensdag dan in het weekend. En als een GGD achterstallige positieve tests aanlevert, bijvoorbeeld omdat men die eerder was vergeten, worden die allemaal als nieuwe test gemeld.

Dan is er ook nog sprake van een structurele vertraging. Gemiddeld zit er volgens het RIVM bijna drie dagen tussen het moment dat iemand een test doet en het moment dat het RIVM melding maakt van de positieve test.

In de Tweede Kamer plaatste Jaap van Dissel, hoofd infectieziektebestrijding bij het RIVM, deze week ook al kanttekeningen bij het besmettingscijfer. Volgens hem kunnen nu mensen sneller getest worden dan eerder, met als gevolg dat mensen minder snel afhaken omdat ze niet meer lang hoeven te wachten op een testlocatie. Dat leidt mogelijk tot meer positieve testen.

"Het is echt ingewikkeld om te zeggen: is het stabiel, neemt het toe of is het aan het afnemen? Met dat dilemma zitten we op dit moment", aldus Van Dissel.

Kylian Mbappe voor 227,50 euro of Virgil van Dijk voor 72,50. Op internet is er handel in online spelerskaarten uit FIFA-games en daar lijkt voorlopig geen eind aan te komen, ondanks een uitspraak van een rechter.

Al twee-en-een-half jaar probeert de Nederlandse Kansspelautoriteit een omstreden verdienmodel uit de FIFA-games te krijgen. Volgens de toezichthouder lijken de digitale kaartjes in de games, die je niet direct kunt kopen maar die in verrassingspakketten zitten, te veel op gokken. Als je geluk hebt, krijg je een zeldzame speler met een hoge waarde, maar de kans is groter dat je een relatief waardeloze speler krijgt.

De rechter ging mee in de maatregel van de Kansspelautoriteit om een dwangsom op te leggen, maar het lijkt er niet op dat spelers er snel iets van gaan merken. Ook na een uitspraak van de rechter past spellenmaker EA de populaire spellen niet aan.

Strikte scheiding

"Het is zorgelijk en wij zien het liefst dat EA haar verantwoordelijkheid neemt en deze gokelementen uit de games haalt", zegt René Jansen, voorzitter van de Kansspelautoriteit, tegen de NOS. "We zien een verhoogd gevaar van verslaving voor jongere spelers op latere leeftijd. Het is niet voor niets dat de slogan is: 'Speel bewust, 18+'. Games zijn gericht op jonge spelers en we willen een strikte scheiding tussen gokken en games. Ik heb geen kinderen maar ik zou ze geen FIFA laten spelen."

Hard bewijs dat deze elementen verslavend zijn, is er niet, maar het Trimbos instituut heeft eerder zorgen geuit over de impact van gokelementen op jonge spelers.

Voor EA zijn de spelerskaarten, ook wel loot boxes genoemd, een belangrijke inkomstenbron. Volgens schattingen op basis van wereldwijde verkoopcijfers van EA wordt er in Nederland jaarlijks meer dan 30 miljoen euro mee verdiend. In de periode dat de Kansspelautoriteit het conflict met EA voerde, heeft het bedrijf bijna 80 miljoen aan inkomsten uit Nederland gehaald en als het hoger beroep heeft gediend mogelijk meer dan 100 miljoen.

Mocht de rechter ook in het hoger beroep de Kansspelautoriteit gelijk geven, dan heeft de toezichthouder twee suggesties over hoe de spellen kunnen worden aangepast. "Ze kunnen het mogelijk maken om de spelerskaarten specifiek te kopen, zodat je weet wat je krijgt. Of de loot boxes verdwijnen helemaal."

Het gamebedrijf zelf ziet geen kwaad in de loot boxes. "FIFA en de FIFA Ultimate Team modus (waar de spelerskaarten inzitten red.) worden al jarenlang door spelers van over de hele wereld met veel plezier gespeeld. Daarom zijn we teleurgesteld over de beslissing die vandaag is genomen en de mogelijke impact hiervan op de Nederlandse spelers. We zijn niet van mening dat onze producten en diensten op enige wijze in strijd zijn met de gokwetten", zegt EA in een verklaring.

Niet de wereld uit

"Het zijn bedrijven die een goed imago willen hebben, dus ik verwacht wel dat ze gaan bewegen." zei de toenmalige voorzitter van de Kansspelautoriteit in 2018. Ze had de verwachting dat grote spelontwikkelaars zelf omstreden verdienmodellen uit hun spellen zouden halen.

Een deel van de spellen heeft inmiddels aanpassingen gedaan, zoals Counter-Strike en Rocket League, maar de zorgen van de toezichthouder zijn niet weg. "De loot boxes zijn nog niet uit de wereld", zegt Jansen, de huidige voorzitter. "Daar is nog een weg te gaan. Het is een mondiaal probleem. Wellicht moet er voor games specifieke wetgeving komen."

EA blijft zich dus verzetten. Het Amerikaanse bedrijf wil het liefst opnieuw met de toezichthouder in gesprek, maar dat ziet de Kansspelautoriteit niet zitten. "We hebben heel veel gesproken met EA en geconcludeerd dat ze niet willen aanpassen. De tijd van praten is voorbij. Ze moeten het gebod opvolgen."

De maker van de populaire FIFA-games heeft een dwangsom opgelegd gekregen van de Nederlandse Kansspelautoriteit. Die eist dat het bedrijf een verslavend spelelement dat op gokken lijkt uit de games haalt. Iedere week dat de spelmaker niet aan de eis voldoet, moet het 500.000 euro boete betalen, met een maximum van 5 miljoen.

De Kansspelautoriteit probeert al 2,5 jaar om de verkoop van digitale spelerskaarten, zogenoemde loot boxes, in de voetbalgame aan banden te leggen. Spelmaker EA heeft zich vooralsnog verzet tegen aanpassing en vocht de maatregel aan bij de rechter. Die heeft EA ongelijk gegeven, waardoor de dwangsom kan worden opgelegd, al gaat de gamemaker in hoger beroep.

In de FIFA-games kun je pakjes met digitale spelerskaarten kopen voor de Ultimate Team-modus, zonder dat je van tevoren weet welke spelers je krijgt. De digitale kaarten kunnen online verkocht worden. Omdat spelers kans hebben op een zeldzame kaart, en dus een hoge opbrengst, lijkt dit systeem volgens de toezichthouder te veel op gokken. Het zou de kans op een gokverslaving op latere leeftijd kunnen vergroten.

Andere spelmakers hebben hun spellen aangepast na waarschuwingen van de toezichthouder, maar EA niet. Die bestrijdt dat het een gokmechanisme is en wijst op vergelijkbare mechanismen in de speelgoedwereld. Zo worden al jarenlang fysieke spelerskaarten verkocht waarbij consumenten ook niet precies weten wat ze kopen.

Voor EA zijn de digitale aankopen een belangrijke inkomstenbron. Het bedrijf verdient jaarlijks meer dan een miljard euro met de verkoop van digitale diensten zoals spelerskaarten.

In België heeft het bedrijf het systeem aangepast na klachten van de toezichthouder. In Nederland blijft de gamemaker zich verzetten. "We zijn niet van mening dat onze producten en diensten op enige wijze in strijd zijn met de gokwetten", zegt het bedrijf in een verklaring. "We staan nog steeds open voor gesprekken met de Nederlandse Kansspelautoriteit om hun zorgen te begrijpen en oplossingen te zoeken om deze aan te pakken."