De gevolgen van de Amerikaanse handelssancties tegen Huawei worden steeds zichtbaarder. Het vierde kwartaal, dat belangrijk is voor de omzet vanwege de feestdagen in december, lijkt voor de Chinese techgigant dramatisch te zijn verlopen.
Marktonderzoekers CounterPoint en IDC concluderen dat het bedrijf zijn telefoonverkopen wereldwijd in de laatste drie maanden van 2020 met ongeveer 40 procent zag dalen in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Bij Counterpoint valt het concern zelfs buiten de top-5 van meest verkochte smartphone-merken.
Die dalende trend is ook te zien in Nederland. "Wat we afgelopen jaar hadden verwacht, zien we nu echt gebeuren", zegt analist Tim Wijkman van het onderzoeksbureau Telecompaper. "Huawei lijkt op de internationale markt, in Europa en in de VS, wel te zijn uitgespeeld."
De wereldwijde verkoopcijfers laten zien dat Huawei het zwaar heeft:
Telecompaper kijkt niet naar verkopen, maar naar bezit. In een jaar tijd is het marktaandeel van Huawei op dat vlak gedaald van 10 naar 8 procent. "Dat je hierin een afname ziet, is een overduidelijk signaal dat Nederlanders weggaan bij Huawei en overstappen naar andere merken", zegt de telecom-analist.
De Chinese techgigant kampt met twee grote problemen. Sinds mei 2019 heeft de VS sancties ingesteld waardoor Google zich genoodzaakt zag om de Android-licentie voor Huawei in te trekken. Het concern mocht nog wel gebruikmaken van Android, dat is open-source. Maar het kreeg geen licentie meer om bijvoorbeeld Googles downloadwinkel te installeren op nog uit te brengen toestellen. Hetzelfde geldt voor bekende apps als Gmail, YouTube en Google Maps.
"Ik was een Huawei-gebruiker, maar ik ben overgestapt naar een ander merk", zegt Wijkman. "Als ik een nieuw Huawei-toestel had gekocht, loop je gewoon tegen problemen aan."
Huawei heeft wel een alternatief bedacht, inclusief eigen downloadwinkel en onder meer een navigatie-app. "Er zit een handleiding bij de toestellen en de producten waren prima. Maar voor iemand zonder verstand van zaken is het alsnog lastig te begrijpen", zegt Floris Schakelaar, marketingmanager bij Belsimpel. De winkel besloot daarop een waarschuwing te plaatsen op hun site.
Het bedrijf heeft de interesse in Huawei-telefoons hard zien teruglopen. "We verkopen nog tientallen toestellen per week, dat is ongeveer 2 procent van wat we gemiddeld begin 2019 verkochten. Dat is echt extreem weinig", zegt Schakelaar.
De waarschuwing op de site van Belsimpel:
Naast dat de software minder interessant is voor de Europese markt, kreeg Huawei te maken met nóg een dreun. Het bedrijf is afhankelijk van fabrikanten die met Amerikaanse apparatuur en software hoogwaardige chips produceren. Door nieuwe Amerikaanse sancties verloor het bedrijf vorig jaar de toegang tot de meest hoogwaardige chips, terwijl die van groot belang zijn om voorop te blijven lopen. Huawei heeft weliswaar een voorraad, maar die is niet oneindig.
Inmiddels lijkt het Huawei minder goed te lukken om nieuwe telefoons op de markt te brengen. "Het tempo van toestel-introducties is volledig ingezakt", zegt Wijkman. Een woordvoerder van de techgigant in Nederland zegt in reactie hierop dat er dit jaar "flink wat nieuwe toestellen" aankomen.
Volgens persbureau Reuters overweegt het bedrijf om zijn duurdere telefoonsegment van de hand te doen. Huawei ontkent dit met klem en noemt de berichtgeving "ongefundeerde geruchten". Er zouden nu geen plannen voor zijn.
De sancties die Huawei zo zwaar treffen, hebben te maken met de handelsoorlog die woedt tussen Amerika en China. De VS ziet dat China hard op weg is een dominante speler te worden op het gebied van technologie en vindt dat dit moet worden voorkomen.
Ook vreest het dat Huawei namens de Chinese overheid zal spioneren, als daarom wordt gevraagd. Het bedrijf heeft dat altijd tegengesproken.
Veiligheidsanalist Sico van der Meer van Instituut Clingendael snapt de Amerikaanse houding, maar is ook kritisch. "Het veiligheidsargument is vermengd met handelsbelangen. Daardoor is de discussie niet meer zuiver." Ook merkt hij op dat de wijze waarop de VS omgaat met Huawei niet past bij de normen en waarden van vrije handel.
De maatregelen zijn ingesteld onder president Trump, maar het is niet de verwachting de nieuwe president Biden er fundamenteel anders over denkt. Huawei moet klanten dus zien te overtuigen van hun alternatieven: zoals een downloadwinkel, apps die Googles diensten vervangen en hun eigen besturingssysteem: HarmonyOS. Een rivaal voor Android en iOS dus.
Of dit alles mensen over de streep trekt, is nog maar de vraag. Al gelooft Huawei er zelf natuurlijk wél in.
Een week nadat de GGD op de hoogte is gebracht van een lek in zijn systeem, is het nog steeds mogelijk om heel eenvoudig de gegevens van honderd mensen per keer uit te draaien. Dat kan vanuit het GGD-systeem voor bron- en contactonderzoek, blijkt uit onderzoek van de NOS en Nieuwsuur.
De inmiddels beruchte export-functie is weliswaar grotendeels dichtgezet, maar de functie om lijsten met persoonsgegevens af te drukken niet. Vanuit die printfunctie kunnen de gegevens vervolgens ook als pdf worden opgeslagen, zodat ze met anderen kunnen worden gedeeld.
De printfunctie staat aan voor alle medewerkers die HPzone Lite gebruiken, bevestigt de GGD desgevraagd. Dat is een belangrijk softwarepakket voor het bron- en contactonderzoek, dat door duizenden onderzoekers wordt gebruikt.
Dat de functie voor al die gebruikers is ingeschakeld, druist in tegen eerdere beloftes van de GGD dat de mogelijkheid om lijsten van personen te exporteren grotendeels is uitgezet. Die rechten zouden aan minder mensen zijn toegekend. Dat geldt dus niet voor de printknop.
De GGD is niet van plan om de functie uit te zetten. "Hij is toegankelijk omdat hiermee data van groepen mensen geanalyseerd worden ten behoeve van de bestrijding van het coronavirus", laat de organisatie weten.
Bron- en contactonderzoekers kunnen met behulp van de functie ook gevoelige gegevens uitdraaien. Denk aan bsn-nummers, adressen en testresultaten, maar ook gegevens over iemands medische situatie of zwangerschap, als die informatie aanwezig is.
In tegenstelling tot de printknop is de 'exportknop' in HP-Zone Lite inmiddels wel grotendeels geblokkeerd. Wie hem probeert te gebruiken, krijgt een foutmelding. Via die exportfunctie zijn mogelijk lijsten met persoonsgegevens gelekt, al meldt de GGD dat er 'geen gegevens van duizenden mensen of meer' zijn verspreid.
Ook is de controle op misbruik opgeschaald, meldde de GGD vandaag. Dat kan op dit moment niet automatisch, maar een team spoort "zeven dagen per week verdachte handelingen op". De GGD stelt bezig te zijn met het "aanpassen van alle overige exportmogelijkheden".
Er werd al langer gewaarschuwd dat te veel medewerkers toegang hadden tot te veel informatie in de GGD-systemen, onder meer ook door Nieuwsuur. Maandag meldde RTL Nieuws dat de gegevens ook echt worden misbruikt en verhandeld. Die mogelijkheid bestond doordat medewerkers die voor de GGD werken in een keer grote hoeveelheden gegevens konden exporteren.
GGD-voorzitter Rouvoet erkende vandaag dat zijn organisatie wist van de kwetsbaarheden:
Gisteren meldde de NOS al dat de functie die exporteren van gegevens uit een ander systeem van de GGD, CoronIT voor testuitslagen en testafspraken, al sinds april de mogelijkheid heeft om gegevens te exporteren.
De NOS heeft de GGD voor deze publicatie geïnformeerd en de kans geboden om de functie uit te zetten. De GGD kwam met de volgende reactie:
Het klopt dat deze functie aanstaat. Iedereen die HPZone-Lite gebruikt heeft hiertoe toegang. Het blijft ook toegankelijk omdat deze van belang is omdat hiermee data van groepen mensen geanalyseerd worden ten behoeve van de bestrijding van het coronavirus. Als mensen misbruik maken van deze gegevens is er sprake van een misdrijf. Medewerkers hebben een geheimhoudingsverklaring getekend.
De toezichtsraad van Facebook heeft twee nieuwe zaken aangekondigd om onder de loep te nemen. Een van die zaken gaat over een verwijderde Nederlandse video waarin twee mannen verkleed als Zwarte Piet te zien zijn. De andere zaak gaat over de schorsing van de Amerikaanse oud-president Trump van het platform.
De toezichtsraad is in het najaar opgericht om heikele kwesties op Facebook te beoordelen. Het platform presenteert het als een soort beroepsinstantie: de zaken die worden behandeld zijn al beoordeeld door Facebook of Instagram, waarna een gebruiker bezwaar heeft gemaakt. Facebook kan zelf ook zaken aandragen.
Sinds de oprichting van de raad is er 150.000 keer bezwaar gemaakt. Dat de raad er nu een Nederlandse zaak uitpikt om te beoordelen, is opvallend. Er komen doorgaans kwesties op de agenda die een hoog maatschappelijk doel dienen en waarin de uitspraak effect kan hebben op het beleid van het platform. In het Nederlandse geval gaat dat om racisme en uitsluiting. Facebook besloot eerder om posts met karikaturale afbeeldingen van zwarte mensen en Joden te verwijderen.
De raad gaat nu kijken of de video van 17 seconden, waarin een kind een hand geeft aan Sinterklaas en een van de Zwarte Pieten, verwijderd moet blijven. De gebruiker die de video publiceerde had bij Facebook geklaagd over de verwijdering. Hij stelde dat de video bedoeld was voor het kind, dat daar blij mee was. Daarnaast stelde de gebruiker dat "kleur er niet toe doet, omdat Zwarte Piet een belangrijk figuur is voor kinderen".
Facebook is verplicht om gehoor te geven aan uitspraken van de raad. Die kan op basis van de zaak ook advies geven over beleidsaanpassingen. Die suggesties hoeft Facebook niet op te volgen, maar het bedrijf moet er wel op reageren.
Gisteren werd bekend dat in vier van de vijf eerste zaken die beoordeeld zijn, het oordeel luidde dat Facebook ten onrechte berichten had verwijderd. De zaken hadden betrekking op posts waarin haatzaaien, naaktheid, gevaarlijke personen en organisaties en het aanzetten tot geweld aan de orde waren.