Het uitdraaien van lijsten met geteste mensen is al sinds de start van het corona-testsysteem van de GGD mogelijk. Dat blijkt uit instructies voor GGD-medewerkers, die in handen zijn van de NOS.
De export-functie in het systeem van de GGD bestaat sinds april en maakte het mogelijk om lijsten met geteste personen te downloaden en door te sturen naar anderen. Die functie was bedoeld voor het maken van rapportages en het overdragen van gegevens naar andere systemen, maar blijkt te zijn misbruikt.
Pas nadat RTL Nieuws maandag had bericht dat het ook gebeurt en de gegevens van geteste personen worden verhandeld, zette de GGD de export-mogelijkheid stop.
Sinds 1 juni 2020 zijn er bijna 8 miljoen coronatesten afgenomen en 800.000 bron- en contactonderzoeken uitgevoerd. De gegevens van al die mensen zitten in de databases van de GGD.
Volgens de instructies voor GGD-medewerkers bevat het computersysteem CoronIT sinds het begin van de pandemie ook de mogelijkheid om binnen het systeem te zoeken op een persoon. Het idee hierachter is dat medewerkers snel de testuitslagen kunnen vinden en geen dubbele dossiers aanmaken.
Maar overzichten met dossiers kunnen ook worden geëxporteerd als PDF- of Excel-document. Het gevaar daarbij is dat die documenten kunnen worden doorgestuurd naar anderen, zoals nu ook is gebeurd.
Ook een ander systeem dat GGD-medewerkers gebruiken, genaamd HPzone, dat is bedoeld voor bron- en contactonderzoek, heeft zo'n zoekfunctie. Voor sommige medewerkers moet de zoekfunctie per regio worden aangezet. Daarna is het mogelijk om op naam te zoeken naar mensen die voorkomen in een bron- en contactonderzoek. Ook die gegevens kunnen vervolgens met anderen worden gedeeld, bijvoorbeeld door een foto van het scherm te maken.
Koepelorganisatie GGD GHOR Nederland wil nog niet reageren en komt later met een reactie.
De GGD wist bovendien van problemen rondom de privacy. De Volkskrant en Nieuwsuur meldden in september al dat medewerkers niet altijd een Verklaring Omtrent Gedrag hoeven in te leveren en dat medewerkers bij uitslagen kunnen die ze eigenlijk niet mogen inzien. Bovendien waarschuwden medewerkers de GGD intern ook, meldde RTL donderdagmiddag. Desondanks bleef de fraudegevoelige export-functie gewoon openstaan.
De iPhone blijft Apple grote successen bezorgen. De omzet ging het afgelopen kwartaal ruimschoots door de grens van 100 miljard dollar. Volgens een analist van marktonderzoeker IDC heeft er nog nooit een telefoonmaker zoveel exemplaren verkocht in één kwartaal: 90 miljoen.
Terwijl het geld met miljarden tegelijk blijft binnenstromen, kijkt Apple voor zijn verre toekomst ook naar een heel andere markt: die van elektrische zelfrijdende auto's.
De iPhone is verantwoordelijk voor het merendeel van Apples jaaromzet:
Al sinds 2014 wordt er over het project, dat Titan wordt genoemd, geschreven. Aan het begin leek het erop dat Apple ook echt een eigen auto wilde bouwen, dat veranderde later in alleen het systeem voor in auto's. Sinds eind vorig jaar wordt door verschillende gezaghebbende media toch weer gemeld dat het bedrijf opnieuw werkt aan een eigen auto.
Dat begon met een bericht van persbureau Reuters. Dat stelde dat de productie in 2024 zou kunnen beginnen en dat Apple belangrijke stappen heeft gezet op het gebied van het batterijontwerp. Bloomberg-journalist Mark Gurman, die bekendstaat als een van de best ingevoerde journalisten als het aankomt op Apple, hoort dezelfde geluiden.
Volgens zijn bronnen wordt er serieus werk gemaakt van een 'Apple Car', maar een lancering zou nog vijf tot zeven jaar kunnen duren. Het bedrijf zou daarnaast hoge eisen stellen aan wat het voertuig kan. "Het doel is om een gebruiker een bestemming te laten invoeren en vervolgens daarheen te vervoeren, met nauwelijks betrokkenheid van de passagier", schrijft Gurman.
Maar hoe realistisch is het plan? Rico Luman, die bij ING de autobranche volgt, ziet twee kanten aan dit verhaal. "Apple heeft enorm veel technologische kennis, is goed in ontwerpen en kapitaalkrachtig. Maar voor de productie moet tegelijkertijd een infrastructuur worden opgetuigd en dat is wel een grote uitdaging." Want, zo benadrukt Luman, auto's produceren en al helemaal op grote schaal is niet zo makkelijk. Daarnaast is ondersteuning als de auto eenmaal op de weg is, ook van groot belang.
"De race tussen de partijen draait vooral om de batterij en het besturingssysteem van de auto", zegt de sectoreconoom. "Dat is waar Apple zich op moet zien te onderscheiden."
Volgens Luman is het logisch dat Apple op zoek gaat naar een partner die het productieproces voor z'n rekening kan nemen. Eerder deze maand bevestigde Hyundai dat het verkennende gesprekken met Apple hierover voerde, al voegde de automaker er snel aan toe dat Apple met meerdere partijen praat.
Naast de productionele uitdagingen, is het ook de vraag of het Apple lukt om dit decennium een auto te hebben die zo goed als volledig zelfstandig kan rijden. Daar wordt door veel bedrijven hard aan gewerkt, maar kost ook veel tijd.
Waymo, dat onderdeel is van Googles moederbedrijf, werkt al jaren aan een zelfrijdende auto:
"We hebben dan misschien al meer dan 90 procent van de ontwikkeling voltooid, de laatste 10 procent ontwikkeling zal waarschijnlijk nog veel tijd in beslag nemen", denkt Stijn de Groen, die voor KPMG mobiliteits-ontwikkelingen volgt. "Hoewel de technologie steeds beter wordt, is deze nog niet altijd foutloos: er is nog tijd nodig om die fouten eruit te halen. Anders speel je met levens."
De Groen verwacht daarnaast dat auto's zonder stuur, nog jaren op zich laten wachten. "Die komen denk ik pas na 2030 en daar echt een jaartal op plakken vind ik lastig." Volgens hem ligt de komende jaren de focus op de ontwikkeling van elektrische auto's.
De focus bij de ontwikkeling van automatisch rijden, ligt nu op het punt dat een bestuurder wel aanwezig is en in bepaalde condities iets anders kan gaan doen, vertelt Bart van Arem, hoogleraar transportmodellen (TU Delft). Je moet dan denken aan files of bij zeer overzichtelijk verkeer. "Maar de bestuurder moet nog wel kunnen ingrijpen, bijvoorbeeld bij wegwerkzaamheden."
Of er straks dus een Apple-auto is waar je andere dingen in kunt doen tijdens het rijden, is echt nog even afwachten. Want de bronnen van Gurman houden een flinke slag om de arm. Het kan bijvoorbeeld ook zo zijn dat Apple alleen het besturingssysteem wil leveren of zelfs helemaal van het project afziet.