Uncategorized

In de gamewereld zijn het de twee belangrijkste weken van het jaar. Vorige week kwam de Xbox Series X uit, vandaag is het aan de PlayStation 5. Er is zeven jaar op de nieuwe generatie consoles gewacht. Ze vliegen nu over de toonbank. Wie er vandaag een wil kopen heeft zelfs een probleem: ze zijn vrijwel nergens verkrijgbaar. De kans is miniem dat je er een voor Kerst in huis hebt.

Niet gek, want wereldwijd is de vraag naar nieuwe consoles enorm. De PlayStation 4 werd de afgelopen jaren meer dan 114 miljoen keer verkocht. De Xbox One, de voorganger van de Series X, werd 48 miljoen keer aangeschaft. Ondertussen duwt de coronapandemie de vraag naar de nieuwe consoles omhoog - want we zijn veel thuis, en gamen daardoor ook meer.

Zowel Microsoft (producent van de Xbox) en Sony (van de PlayStation) druppelden de afgelopen jaren mondjesmaat informatie om de hype rondom de nieuwe consoles op te bouwen. Dat de opvolgers van de PlayStation 4 en Xbox One een stuk sneller zouden worden dan hun voorgangers stond vast. Wat daarom in aanloop naar de release van de twee spelcomputers vooral het nieuws domineerde, was het uiterlijk van de consoles.

De Xbox Series X bleek een zwarte toren te zijn, en de PlayStation 5 viel op door zijn flinke omvang en vorm; was het een console, router of luchtbevochtiger die je in huis haalde? Veel mensen vergeleken de console met huishoudelijke apparaten, iets wat designer Yujin Morisawa wel mooi vond. "Wanneer je iets ontwerpt, wil je dat het comfortabel voelt. Soms lijkt het op een plant, dier of object. Dat is fijner dat wanneer het echt vreemd is, of iets dat mensen nog nooit gezien hebben", zei hij tegen de Washington Post.

En nu de binnenkant

Maar, genoeg over de buitenkant: wat er zich in het apparaat bevindt, telt. De consoles zijn krachtiger geworden en hebben een snelle SSD-schijf voor de opslag. Hierdoor laden spellen véél sneller.

"Dat is de belangrijkste sprong. Je zit nu nauwelijks naar een laadscherm te kijken, terwijl dat bij vorige generaties minuten kon duren", zegt gamejournalist Bastiaan Vroegop. Hij testte beide consoles. "Games zijn al mooi, daar hoeft niet zo'n grote sprong gemaakt te worden. Daarom maakt het beperken van de laadtijd veel uit voor de gebruiker."

"Als je gaat spelen zijn het veel kleine dingetjes die soepeler lopen", legt Jurian Ubachs van Tweakers uit. Ook hij probeerde beide apparaten uit. "Dat merk je bij de Xbox het meest. Je hebt dezelfde interface, maar dan zoveel soepeler en sneller. Dat klinkt niet zo belangrijk, maar dat merk je iedere keer als je gaat spelen." Op dat vlak zitten beide apparaten dicht bij elkaar.

Controller maakt wereld van verschil

Waar het echte verschil gemaakt wordt, klinkt het unaniem bij recensenten, is de controller. Microsoft heeft op dat gebied vrijwel niets veranderd. Sony koos ervoor om deze wel onder handen te nemen.

"De DualSense van de PlayStation 5 maakt een wereld van verschil", zegt Ubachs. "Met name door de triggers en de zogenoemde haptische feedback." Door kleine trillingen voel je nu wat het personage in de game meemaakt. Als je loopt, voel je de voetstappen, en bij hoog gras of verandering van ondergrond voel je dat ook. "Dat levert een heel ander gevoel in je handen op."

De triggers, de twee achterste schouderknoppen, kunnen weerstand doseren. Bij het aanspannen van een boog voel je bijvoorbeeld de spanning die op het touw staat.

Nog niet veel spellen

Vroegop: "Dat geeft de illusie dat je het wapen dat je personage vast heeft gebruikt. Dat maakt spellen meeslepender dan ik vooraf had gedacht. Je wordt er meer bij betrokken. Je merkt dat bijvoorbeeld goed bij de nieuwe Spider-man." Al plaatst hij een kanttekening. "We moeten nog zien in hoeverre dit door game-ontwikkelaars gebruikt wordt."

Dat brengt ons bij een ander pijnpunt van deze twee nieuwe consoles: waar blijven de grote exclusieve spellen? "Bij Microsoft zijn er niet echt releasegames", zegt Vroegop. "Wel spellen die geoptimaliseerd zijn, maar die verschijnen ook op de Xbox One. Ze doen aan een zachte overgang. Dat is vriendelijk voor de mensen die Xbox One bezitten, maar daardoor voelt de nieuwe console niet echt als een feestje. Bij PlayStation maken ze er nu meer werk van, met Spider-Man, Sackboy, Godfall en Demon's Souls."

De potentie van deze apparaten is daarom duidelijk, zeggen recensenten, maar er zijn nog geen games die gebruik maken van de volledige kracht van de consoles. Is het daarom noodzakelijk om de Xbox Series X en PlayStation 5 meteen te kopen? Nee, klinkt het bij Vroegop en Ubachs. Je kunt gerust een tijdje wachten, tot dé game die je wil spelen wel op de markt is.

Twee weken na de Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn Facebook, Twitter en YouTube nog altijd volop bezig met de nasleep ervan. Waarschuwingslabels worden nog altijd op berichten geplakt en het tijdelijke verbod op advertenties is verlengd.

Veel van dit soort waarschuwingen zijn te vinden op het Twitter-account van president Trump. Hij heeft zijn verlies nog altijd niet toegegeven en blijft via sociale media onder meer claimen dat er is gefraudeerd. Bewijs hiervoor is er niet.

De bazen van Facebook en Twitter moesten gisteren getuigen tegenover de Amerikaanse Senaat. Ze zeiden trots te zijn op het werk dat is verricht rond de verkiezingen, al erkenden ze ook dat er nog meer moet gebeuren. Vanuit de Senatoren was er kritiek te horen. Zo vond de Democratische senator Dianne Feinstein dat Twitter te weinig had gedaan bij het labelen, waar de Republikeinse senator Ted Cruz het bedrijf juist verweet als een uitgever te handelen.

'Labels winst voor imago van Twitter en Facebook'

Ondertussen is het wel de vraag of de maatregelen die de techbedrijven hebben genomen, ook daadwerkelijk helpen. "Zijn de labels winst voor de democratie?", vraagt de technologiecolumnist van The Washington Post, Geoffrey Fowler, zich af. "Ze zijn winst voor het imago van Twitter en Facebook, die zo net oplettend genoeg lijken om niet opnieuw de schuld te krijgen van het verknoeien van een verkiezing", betoogt hij.

In een blogpost schreef Twitter vorige week dat het bij 300.000 tweets een waarschuwing heeft geplaatst; volgens het bedrijf is dit 0,2 procent van het totale aantal berichten over de verkiezingen. Een klein deel van de berichten die een waarschuwing meekreeg - 456 - werd ook afgeschermd. Twitter is gestopt met het afschermen van Trumps tweets nadat Biden was aangewezen als winnaar.

Berichten met een label werden volgens het bedrijf minder vaak gedeeld, er was een afname van 30 procent. Driekwart van de gebruikers zag de berichten pas nadat er een waarschuwing bij was geplaatst.

Volgens informatie van BuzzFeed News nam het bereik van berichten met een waarschuwing op Facebook slechts mondjesmaat af met 8 procent. Een bron bij het sociale netwerk zegt tegen de nieuwssite dat gezien het feit dat elk bericht van Trump enorm veel wordt gedeeld, zo'n daling weinig effect heeft. Meer dan 150 miljoen berichten kregen een waarschuwingslabel mee, aldus Zuckerberg gisteren tijdens de hoorzitting.

De techplatforms grijpen dan wel hetzelfde middel aan - het plaatsen van een waarschuwing - de uitvoering verschilt. De tweets van Trump die werden afgeschermd, waren bijvoorbeeld niet te retweeten (alleen met commentaar erbij). Facebook heeft geen beperkingen zitten op berichten met een label; het platform plaatst ze standaard. De berichten komen ook niet lager in het nieuwsoverzicht te staan.

Een journalist van The Wall Street Journal kreeg van Facebook de suggestie een bericht van Trump te bekijken omdat deze zo populair was:

Volgens Michael Hameleers, universitair docent politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam, kunnen waarschuwingen wel helpen. Daarbij helpt het om de melding zo specifiek mogelijk te maken, zegt hij. "Een vaag label is open voor alternatieve interpretaties en kan dus ook eenvoudig worden weerlegd door mensen die het meest geneigd zijn desinformatie te geloven."

Twitter spreekt bijvoorbeeld over "deze claim over verkiezingsfraude is tegengesproken", Facebook schrijft "de VS heeft regels en procedures ingesteld om de integriteit van de verkiezingen te waarborgen" en YouTube meldt dat persbureau AP Joe Biden als winnaar heeft aangewezen.

Hameleers noemt de methode van Facebook niet concreet en kan daardoor volgens hem verwarrend zijn. Twitter's methode ziet hij als effectiever, maar kan door gebruik aan ruimte voor uitleg alsnog worden weerlegd. YouTube verwijst naar een andere bron en kan daardoor wel effectief zijn, zegt hij.

Ook benadrukt UvA-onderzoeker Hameleers dat hoewel hij denkt dat de labels helpen, je ze eerder moet zien als iets wat op lange termijn een bijdrage levert. "Het moedigt mensen aan zelf kritisch te zijn. Het creëert bewustwording, in die zin helpt het." Hij vindt daarnaast het alternatief, niks doen of nog harder optreden, ook niet goed. "Het is in feite kiezen tussen kwaden. Een waterdicht middel is er niet."

Geen politieke advertenties

De techplatforms zijn niet alleen voorlopig nog aan het labelen, maar Facebook en Google hebben vorige week ook besloten om het verbod op politieke advertenties vooralsnog te laten doorlopen; de verwachting is nu tot midden of eind december. De vrees is dat via dergelijke advertenties misinformatie over de verkiezingsuitslag kan worden verspreid.

Apple gaat vanaf volgend jaar de commissie die het vraagt aan kleinere app-ontwikkelaars halveren. Het gaat om app-bouwers waarvan de omzet maximaal 1 miljoen dollar per jaar is. Het besluit komt op het moment dat het beleid dat Apple binnen zijn downloadwinkel voert in toenemende mate onder vuur ligt.

Nu is het zo dat als een klant een app koopt, of in de app zelf een aankoop doet, de ontwikkelaar 30 procent moet afdragen. Dit wordt dus 15 procent. Dat kan voor ontwikkelaars dus al snel behoorlijk wat opleveren.

"Kleine bedrijven zijn de ruggengraat van onze wereldwijde economie en het kloppende hart van innovatie", zegt topman Tim Cook in een toelichting. "Met dit programma willen we kleine ondernemers helpen bij het schrijven van het volgende hoofdstuk van voorspoed in de App Store."

5 procent van omzet

Volgens onderzoeksbureau Sensor Tower is de maatregel van toepassing op 98 procent van de ontwikkelaars die commissie betalen. Een belangrijke aantekening daarbij is dat zij slechts goed zijn voor 5 procent van de totale App Store-omzet.

Het is daarmee voor Apple een heel strategische zet, die het bedrijf niet zo veel kost. Volgens het bureau leverde de App Store tussen 1 januari en 31 oktober van dit jaar een omzet van omgerekend bijna 50 miljard euro op; waar Apple miljarden aan overhoudt.

De regeling geldt dus niet voor ontwikkelaars die per jaar meer dan 1 miljoen dollar omzet halen uit de App Store. Dat zijn tegelijkertijd juist de partijen waar Apple mee in de clinch ligt. Zo is Fortnite-maker Epic een rechtszaak tegen Apple gestart, het bedrijf ageert vooral tegen de commissiekosten. Sensor Tower heeft berekend dat Fortnite vanaf 1 januari tot aan de ban in augustus van dit jaar Epic 246 miljoen euro aan omzet heeft opgeleverd.

In Europa loopt ondertussen ook een onderzoek naar het App Store-beleid, dat voornamelijk is aangewakkerd door Spotify. Ook dat bedrijf zal hoe dan ook boven die grens uitkomen.

De ontwikkelaar van een e-mail-app die eerder dit jaar met Apple overhoop lag, reageert kritisch via Twitter:

En het verandert dus niks aan de situatie met Epic en Spotify. Deze twee partijen hebben zich in september, samen met andere app-ontwikkelaars en uitgevers, verenigd in de zogeheten Coalition For App Fairness.

Ongetwijfeld hoopt Apple er wel op dat toezichthouders in de VS en Europa meekijken en deze handreiking zullen meenemen in hun onderzoeken. Of dat ook echt tot andere uitkomsten zal leiden, is de vraag.

Snapchat begon er zeven jaar geleden mee en Instagram maakte het drie jaar later groot onder de massa: stories. Nu komt Twitter ook met de optie berichten te plaatsen die na 24 uur verdwijnen.

Daarmee is het inmiddels een beproefd concept, maar dat betekent niet dat Twitter automatisch kan meeliften op het succes. De functie is tegenwoordig óók terug te vinden in WhatsApp, Facebook en zelfs LinkedIn. De vraag is of gebruikers wel behoefte hebben aan nog een plek.

Twitter heeft 'Fleets', zoals het de functie noemt, de afgelopen maanden in verschillende landen getest en ziet genoeg potentie om het nu wereldwijd uit te rollen. Het bedrijf hoopt dat gebruikers zo vaker hun gedachten durven delen. In Nederland werkt de functie vanaf donderdag.

'Te nerveus om te tweeten'

De berichten die via 'Fleets' worden gedeeld, kunnen niet publiek worden gedeeld of geliked. Gebruikers die reageren, doen dat via een privébericht. Het is wel mogelijk om een tweet via de verhalenfunctie te delen.

"Veel mensen tweeten niet; ze zijn te nerveus om dat te doen of vinden het te intimiderend omdat de tweets openbaar zijn en permanent", zegt hoofd design Joshua Harris van Twitter. "Soms kun je het gevoel hebben dat een tweet perfect moet zijn en dat kan voelen als een grote last."

Het bedrijf beseft zelf ook dat het wat laat is met deze functie. "Dit concept klinkt misschien bekend voor je en het lijkt misschien alsof we laat instappen", zegt Harris. Uit onderzoek van Twitter zelf blijkt echter dat het wel iets zou toevoegen.

Twitter onder vergrootglas

De functie wordt uitgerold op het moment dat Twitters beleid rond rond misinformatie op het platform onder een vergrootglas ligt door de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Er was veel aandacht voor de manier waarop het bedrijf omging met de berichten van president Trump. 'Fleets' betekent voor Twitter een extra plek om alert op te zijn.

Vanmiddag wordt Twitter-topman Jack Dorsey, samen met Facebook-topman Mark Zuckerberg, gehoord door de Amerikaanse Senaat. De verwachting is dat daarbij onder meer zal worden stilgestaan bij hoe de twee platforms de labels hebben gebruikt.

Op 17 november 1970 werd het eerste patent toegekend voor het apparaatje dat dagelijks misschien wel het meest ter hand wordt genomen: de computermuis. Precies vijftig jaar geleden dus. En het ziet ernaar uit dat de muis nog vele decennia bij ons zal blijven, in een of andere vorm.

Douglas Engelbart presenteerde eind 1968 voor het eerst een werkend exemplaar: een apparaatje met drie knoppen en twee wielen. Het patent liet nog twee jaar op zich wachten, de doorbraak nog veel langer. De vinding belandde bij computerfabrikant Xerox, die de muis leverde bij de peperdure 'Star' computer die nooit het grote publiek bereikte.

Steve Jobs, een van de oprichters van Apple, zag de potentie van de muis en leverde hem bij de eerste Macintosh computer in 1984; een compacte variant met één knop. Vanaf toen was de muis niet meer weg te denken bij de PC.

Voor de jaren 70 van de vorige eeuw leverden computers hun rekenwerk voornamelijk af op papier. De muis kwam op met de introductie van het beeldscherm in de jaren zeventig, om daar iets op te kunnen aanwijzen. "Het grootste deel van de computertoepassingen gaan over tekst en plaatjes, en dat zal ook nog wel even zo blijven", zegt docent informatica aan de Universiteit van Amsterdam Taco Walstra, die ook conservator is van het Computermuseum van de UvA.

Hij ziet de muis voorlopig nog niet verdwijnen. "Er zullen allerlei muisachtige apparaten bijkomen, dat zie je al lang in de grafische industrie. Afhankelijk van de behoeftes en toepassingen. Die zullen naast elkaar blijven bestaan."

Wel is de invloed van de muis iets teruggedrongen met de opkomst van tablets en laptops. "De touchpad op een laptop is een prima vervanging van de muis", vindt Walstra. "Je wil toch altijd iets kunnen aanraken." Voor in de nabije toekomst ziet de computermuseumconservator driedimensionale aanwijsmogelijkheden. "Camera's die handbewegingen registreren en dat vertalen naar aanwijzingen voor de computer. Of camera's die naar het oog kijken."

Het aanwijzen en besturen van een computer rechtstreeks vanuit de hersenen is al mogelijk. Blinden en zwaar gehandicapte mensen profiteren daarvan. "Het is de vraag hoe ver we daar in willen gaan", zegt Walstra. "Maar het is natuurlijk leuk om erover te brainstormen."

De uitvinder van de muis is er overigens nooit rijk van geworden. Zijn patent liep al af voordat de muis populair werd.

Nadat Airbnb eerder dit jaar vol op de rem trapte, heeft het verhuurplatform nu alsnog besloten papieren in te leveren om naar de beurs te gaan. Het bedrijf is dit jaar hard geraakt door de coronacrisis, maar ziet desondanks lichtpuntjes.

In de eerste negen maanden van het jaar draaide het een verlies van omgerekend 590 miljoen euro op een omzet van 2,1 miljard euro. De grootste klap viel in het tweede kwartaal - de maanden april, mei en juni - toen heel veel landen in lockdown zaten. Het lichtpuntje is te zien in het derde kwartaal: een winst van 184 miljoen euro.

Behoefte aan reizen, maar geen hotels

Airbnb zag begin 2020 zijn omzet "significant dalen", maar tekent vervolgens aan dat de vraag binnen twee maanden terugveerde, ondanks het beperkte internationale reisverkeer. "Mensen wilden uit hun huizen en hadden behoefte aan reizen, maar ze wilden niet ver of naar drukke hotels."

Ook ziet het bedrijf het aantal langere verblijven in Airbnbs toenemen nu mensen overal vandaan kunnen werken omdat kantoren gesloten zijn. "We geloven dat de grenzen tussen reizen en leven aan het vervagen zijn en de pandemie heeft de mogelijkheid om overal te leven versneld."

In april, in de periode dat Airbnb het hardst werd geraakt door de crisis, kreeg het een investering van omgerekend 0,8 miljard euro en daar bovenop ging het een lening aan van nog eens 0,8 miljard euro.

Facebook heeft meerdere racistische en vrouwonvriendelijke berichten over de Amerikaanse kandidaat-vicepresident Kamala Harris verwijderd. Het bedrijf heeft de posts gedeletet nadat de BBC had doorgegeven dat de berichten hatelijk waren.

Het gaat om berichten, afbeeldingen en opmerkingen in drie Facebookgroepen, waarin volgens de BBC vaker hatelijke opmerkingen worden geplaatst. Een van die pagina's heeft 4000 leden.

De toekomstige vicepresident werd er onder meer van beschuldigd geen Amerikaans staatsburger te zijn. Ook schreef iemand dat ze niet "zwart genoeg" zou zijn voor de Democratische partij. Facebook zou geen actie tegen de groepen zelf hebben genomen.

Facebook is al herhaaldelijk bekritiseerd door mensenrechtengroepen en adverteerders, omdat het bedrijf niet genoeg zou doen tegen hatelijke berichten. In augustus besloten ruim honderd merken daarom uit protest te stoppen met het adverteren op het platform.

Stereotiep

Afgelopen zomer maakte Facebook bekend dat het stereotiepe foto's en video's van Zwarte Piet en Joden verbiedt. Het was al langer niet toegestaan om op Facebook en Instagram vergelijkingen te maken tussen bijvoorbeeld moslims en varkens, en om vrouwen als objecten weer te geven.

Harris is de eerste vrouwelijke kandidaat-vicepresident in de Verenigde Staten. In haar overwinningstoespraak bedankte ze "de generaties vrouwen, zwarte vrouwen, witte, latina en inheemse vrouwen, die in de geschiedenis van onze natie de weg naar dit moment hebben geplaveid".

Als het aan vakbond FNV ligt, gaat Uber zich houden aan de taxi-cao en chauffeurs zien als werknemers in plaats van als zzp'ers. De vakbond eist dit in een sommatie, die vanochtend bij het bedrijf is bezorgd. Uber ziet zich als een platform dat vraag en aanbod met elkaar verbindt en niet als de werkgever van de chauffeurs.

"Het is een heel principieel gevecht", zei FNV-bestuurder Amrit Sewgobind vorige week in gesprek met journalisten. "Uber wijkt geen millimeter. Ik ben ervan overtuigd dat dit nodig is om ergens te komen." Uber krijgt twee weken de tijd om te reageren op de eisen, de vakbond houdt er sterk rekening mee dat het uitdraait op een rechtszaak.

De FNV stelt via haar advocaat in de sommatie, die in handen is van de NOS, dat Uber de "chauffeurs ernstig dupeert". De vakbond eist verder een half miljoen euro; die bestaat uit een vergoeding voor door de FNV gemaakte uren (naar eigen zeggen 690 werkdagen) en voor "reputatieschade en verlies aan werfkracht" van de vakbond. Dit zijn standaardeisen van de vakbond.

Een woordvoerder Uber kon nog niet inhoudelijk reageren op de eisen van FNV.

Contact via een app

De chauffeurs die voor Uber werken, hebben contact via een app. Volgens het bedrijf zijn het zelfstandigen, maar volgens FNV is er sprake van een schijnconstructie. Dit omdat via de app wordt bepaald welke opdrachten een chauffeur krijgt tegen welke prijs. In 2017 bepaalde het Europees Hof van Justitie dat Uber een transportbedrijf is en geen bemiddelingsdienst.

"Dit soort platforms zijn super makkelijk voor consumenten en voor werkenden is het ook prettig om via zo'n app aan werk te komen", zegt FNV-collega Marije Ottervanger, campagneleider platformwerk. "Het belangrijkste minpunt is het gedwongen zzp-schap. Chauffeurs hebben geen ontslagrecht en bouwen geen vangnet op."

De FNV maakt zich al langer zorgen over hoe Uber omgaat met de chauffeurs, zegt Sewgobind. "Wat wij constateren is dat de chauffeurs alle klappen opvangen rond de coronacrisis. Denk aan een veilige werksituatie creëren en de problemen oplossen met leasemaatschappijen. Daarnaast levert het ontzettend oneerlijke concurrentie op, de tarieven van de meest goedkope Uber ligt op de helft van de taximeerprijs."

FNV heeft naar eigen zeggen de afgelopen twee jaar "in stilte" een flink dossier opgebouwd. "Een meerderheid van de taxichauffeurs staat achter ons", zegt Sewgobind.

Uitspraak Hoge Raad

Niels van der Neut, promovendus arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, snapt dat FNV nu met deze zaak begint. "Eerder deze maand heeft de Hoge Raad bepaald dat niet de arbeidsrelatie zoals de partijen die bedoelen van belang is, maar zoals deze in de praktijk is."

Van der Neut ziet die uitspraak als een steuntje in de rug van de vakbond, want het betekent dat er dus moet worden gekeken naar hoe Uber in de praktijk omgaat met chauffeurs. Tegelijkertijd merkt hij op dat de FNV daarmee de zaak nog niet gewonnen heeft.

"Ze maken zeker een kans. Maar de ene chauffeur is de andere niet. Sommigen doen het een paar uur per week, waarbij Uber makkelijk dus kan zeggen dat die persoon nog andere opdrachtgevers heeft, anderen doen het fulltime." Volgens Van der Neut is het de vraag welke voorbeelden de FNV gaat aandragen.

Breder dan alleen FNV

Het verlangen om iets te doen aan de arbeidsconstructie bij Uber, leeft breder. Zo probeert Californië het bedrijf hier al toe te dwingen, maar dat is mislukt. Naast de keuze tussen Biden en Trump, konden kiezers in de staat ook bepalen of Uber en gelijksoortige diensten hiertoe verplicht zou worden. De kiezer koos voor Uber; de verplichting kwam er niet. Dat de belangen groot waren, blijkt uit het feit dat Uber en andere platformdiensten samen 200 miljoen dollar staken in hun campagne.

In het Verenigd Koninkrijk is een zaak over de status van de chauffeurs terechtgekomen bij het Grondwettelijk Hof. En in Nederland hebben twee Britse chauffeurs deze zomer Uber voor de rechter gedaagd omdat ze willen weten hoe het algoritme werkt. De zaken lopen nog.

"Ik neem de eerste hap zodat het minder heftig wordt, oké? En dan neem jij de tweede hap." Zo begint de video van Sara Sadok op het sociale medium TikTok. De 18-jarige Amerikaanse deelt video's om mensen met eetstoornissen te helpen bij het eten.

De video's, onder het mom van 'laten we samen eten', worden honderdduizenden keren bekeken en gedeeld. En Sara is niet de enige die dit soort video's maakt: honderden tiktokkers geven mensen advies of creëren bewustwording.

Gebruikers die de hulp van Sara aannemen, plaatsen een video waarin zij en Sara te zien zijn. Het kost deze drie tiktokkers moeite, maar onder begeleiding van Sara nemen ze die eerste hap. En een tweede:

"De TikToks van Sara zijn een heel mooi initiatief in een tijd waar eenzaamheid zo centraal staat", zegt Rozemarijn Vos, hoofdredacteur van 99gram, een platform voor jongeren die veel bezig zijn met eten, uiterlijk en gewicht. "Het is een goed middel om mensen met een eetstoornis te ondersteunen."

Ook Eric van Furth van Proud2Bme, een platform voor jongeren met een eetstoornis, is positief over het initiatief. "Een ervaringsdeskundige heeft een soort van vanzelfsprekende betrouwbaarheid. Dat is een waardevolle toevoeging tijdens een behandeling." Hij heeft ook weleens over een virtuele eettafel nagedacht als onderdeel van de behandeling.

"Maaltijdbegeleiding hoort er nu al bij. Dan zit er iemand bij je die je steunt", zegt hij. Dat lijkt op wat Sadok doet. "Alleen zou ik iedereen live bij elkaar aan tafel willen zetten, om met elkaar te praten. Ook zou ik het meerdere keren per dag doen, om structureel bij elke maaltijd te helpen."

Vos denkt dat veel mensen baat hebben bij de video's, maar ziet ook een risico voor mensen met ernstigere psychische problematiek. "TikTok is een beetje de buurvrouw geworden die steun biedt als je het moeilijk hebt. Maar die buurvrouw kan geen professionele hulp bieden."

"Het risico is dat Sadok de rol van hulpverlener krijgt en daardoor zwaar belast wordt. Net als de buurvrouw kun je het goed bedoelen, maar de verkeerde adviezen geven, waardoor het onderliggende probleem niet wordt aangepakt of verergert", zegt Vos. Hulp op TikTok wordt betekenisvoller als ook wordt gezegd waar je professionele hulp kunt vinden. "Je kunt noemen met welke instanties je contact kunt opnemen, of dat je naar je huisarts moet."

Sadok is niet de enige tiktokker die mensen probeert te helpen. Het platform is een plek geworden waar veel advies en voorlichting wordt gegeven. Zo zijn er bijvoorbeeld meerdere tiktokkers met het syndroom van Gilles de la Tourette, die bewustwording willen creëren. Ook de Nederlandse tiktokker Kars wil met zijn broertje Ties, die het syndroom van Down heeft, vooroordelen bestrijden.

"Jongeren gebruikten TikTok in het begin vooral voor challenges. Het platform had toen nog niet veel inhoud. Maar door een enorme groei is TikTok volwassener geworden en zie je ook een nieuwe insteek achter de video's", zegt sociale mediadeskundige Kirsten Jassies.

De trend om mensen te willen helpen, komt een beetje doorsijpelen vanuit de andere sociale media-platformen, zegt ze. "Daar was al duidelijk dat je account erg groeit als je mensen wil helpen."

Volgers zijn eerder geneigd te reageren op een bericht van een influencer die hen wil helpen, legt communicatiewetenschapper Loes Janssen uit. "Als trouwe volger krijg je een band met een influencer. Als die band er eenmaal is, kun je als influencer heel veel maken en nemen volgers veel van je aan." Het lijkt daarmee op vriendschappen die in real life worden gemaakt. "Als een tiktokker veel deelt, ben je geneigd dat als volger ook te doen en reageer je."

Bekijk hier de YouTube-video van een bekende tiktokker met Gilles de la Tourette:

Daardoor ontstaan er volgens Jassies twee soorten tiktokkers: de integere, en de mensen die dit als verdienmodel zien. Want het algoritme slaat aan op interactie. Een bericht dat meer respons krijgt, wordt aan meer mensen in de app getoond. Daardoor wordt er uiteindelijk meer geld mee verdiend.

Er is al weken geen contact tussen de Amerikaanse regering en TikTok, zegt de video-app in een verklaring tegen onder meer The Verge. Dat terwijl een deal met techbedrijf Oracle, die ervoor moet zorgen dat de Chinese app blijft werken in de VS, nog altijd niet officieel is goedgekeurd door de regering.

De deadline voor een akkoord is morgen. TikTok heeft nu via de rechter om dertig dagen uitstel gevraagd. Wat er bij het verlopen van die deadline gaat gebeuren, is vooralsnog onduidelijk. In eerste instantie was er de dreiging dat de app op zwart zou gaan. Een rechter heeft daar in oktober echter een stokje voor gestoken.

'Geen substantiële feedback gekregen'

"Sinds de president twee maanden geleden zijn voorlopige akkoord heeft gegeven, hebben wij gewerkt aan een voorstel dat tegemoet komt aan de zorgen", zegt TikTok in de verklaring. "We hebben gedetailleerde oplossingen voorgesteld, maar geen substantiële feedback gekregen."

Volgens een journalist van techsite The Information heeft het moederbedrijf van TikTok vorige week een herstructureringsvoorstel naar de overheid gestuurd en daar nog niks over gehoord:

De video-app van Chinese makelij ligt al maanden onder vuur in Washington, aangevoerd door president Trump. De beschuldiging is dat de gegevens van Amerikaanse gebruikers in handen kunnen komen van de Chinese overheid. Bewijs hiervoor is tot nu toe niet gegeven.

Eerst Microsoft, toen Oracle

Onder druk van onder anderen Trump is TikTok in gesprek gegaan over, in eerste instantie, een overname door Microsoft. Die liep spaak, onder meer omdat China te kennen gaf dat er toestemming nodig zou zijn voor een overname en het was de vraag of die er wel zou komen. Uiteindelijk werd een voorlopig akkoord bereikt met Oracle; het bedrijf zou in de app investeren en garant staan voor het beschermen van de gebruikersdata.

De vraag is of Joe Biden straks als president dezelfde toon zal aanslaan richting TikTok. Een tech-adviseur van hem zegt tegen zakenzender CNBC dat hier nog geen standpunt over is.