Uncategorized

Het overlijdensbericht van de Amerikaanse acteur Chadwick Boseman was de meest gedeelde tweet van 2020, meldt Twitter in zijn jaaroverzicht. Het bericht kreeg de meeste 'likes' voor een individuele tweet ooit, zegt het bedrijf: pakweg 7,6 miljoen keer.

Het eerbetoon van voormalig president Obama aan basketballer Kobe Bryant, die in januari overleed bij een helikopterongeluk, komt op nummer 2 als het gaat om likes en retweets:

Uit het jaaroverzicht blijkt dat de Amerikaanse president Trump in 2020 de meest besproken persoon was op Twitter, gevolgd door zijn verkiezingsopponent en opvolger Joe Biden. In de top-5 staan verder George Floyd, de Amerikaan in mei overleed bij een arrestatie in Minneapolis, Kobe Bryant en oud-president Barack Obama:

Wereldwijd werd in 2020 de hashtag #COVID19 het meest gebruikt, gevolgd door #BlackLivesMatter.

Uber stopt met de eigen ontwikkeling van zelfrijdende auto's. Het techbedrijf hevelt het bedrijfsonderdeel over naar de start-up Aurora, dat sinds 2017 bestaat. Ook investeert Uber 400 miljoen dollar in het bedrijf. In ruil daarvoor krijgt het taxibedrijf 26 procent van de aandelen van Aurora.

Uber begon in 2015 met de ontwikkeling van zelfrijdende auto's via dochteronderneming Uber ATG. De projecten kampen al langer met problemen. Zo werd de testfase enige tijd stilgelegd nadat een zelfrijdende Uber een dodelijk ongeluk veroorzaakte. In 2018 werd de ontwikkeling van zelfrijdende vrachtwagens al stopgezet.

Het techbedrijf heeft al honderden miljoenen dollars geïnvesteerd in de zelfrijdende auto's. Daarmee zou Uber taxichauffeurs willen vervangen. Ook wilde het bedrijf in de toekomst overal auto's beschikbaar kunnen hebben tegen een lage prijs, zodat het voor klanten niet meer interessant is om een eigen auto te hebben.

10 miljard dollar

Aurora groeide in korte tijd uit tot een geduchte concurrent in de ontwikkeling van zelfrijdende voertuigen. Het bedrijf heeft begin dit jaar toestemming gekregen om zijn voertuigen in Californië zelfstandig de weg op te laten gaan.

Uber-topman Dara Khosrowshahi treedt toe tot het bestuur van Aurora, dat verder wordt geleid door onder meer oud-topmannen van Google en Tesla. Aurora werkt samen met Amazon, Hyundai en Kia. Volgens CEO Chris Urmson zal het bedrijf na de overname van de Uber-dochter 10 miljard dollar waard zijn.

Socialemediabedrijven zouden zelf meer moeten waarschuwen tegen desinformatie. Dat zei minister Ollongren in WNL op Zondag. Als er advertenties of filmpjes verschijnen waarin iets wordt gesteld wat echt niet waar is, zouden ook in Nederland de bedrijven een 'waarschuwing' kunnen plaatsen op de manier waarop dat in de Verenigde Staten is gedaan met beweringen over stembusfraude rond de presidentsverkiezingen.

Ollongren en anderen hebben al vaker hun zorgen uitgesproken over nepnieuws en beïnvloeding van verkiezingen. De Europese Commissie kondigde deze week aan dat de bestaande gedragscode over desinformatie wordt herzien en dat online platforms beter moeten toezien op de naleving ervan, zonder de vrijheid van meningsuiting aan te tasten.

Nepnieuws

De minister van Binnenlandse Zaken vindt dat politieke partijen en burgers met het oog op de Tweede Kamerverkiezingen extra alert moeten zijn. Ze wees er bij WNL op dat de veiligheidsdiensten al jaren waarschuwen voor verspreiding van nepnieuws, en dat daar ook staten achter kunnen zitten. "We zien dat het in andere landen ook is gebeurd, dus er is geen aanleiding om te veronderstellen dat dat in ons land niet gebeurt."

Ollongren benadrukte dat er geen 'ministerie van waarheid' komt. Volgens haar hebben journalisten en wetenschappers hier een belangrijke taak, maar hebben ook socialemediaplatforms zelf een verantwoordelijkheid.

"De stemming is anoniem", bezweert Forum voor Democratie over zijn interne referendum. De werkelijkheid is iets ingewikkelder. "Er is een verschil tussen wat in de volksmond anoniem heet, en hoe het juridisch zit", zegt privacyjurist Jeroen Terstegge.

Bij het FvD-referendum, dat draait om de vraag of Thierry Baudet politiek leider van Forum kan blijven, worden stemmen opgeslagen samen met een unieke stemcode. Die code is specifiek aan een stemmer gekoppeld. Dat maakt de stemming juridisch niet anoniem, maar dat betekent niet dat de partij kan inzien wie wat heeft gestemd.

De stemming verloopt via de servers van de multinational BigPulse. Dat bedrijf is gespecialiseerd in internetstemmen. BigPulse weet wie bij welke stemcode hoort, maar deelt die informatie in dit geval niet met Forum voor Democratie, laat de partij weten aan de NOS.

Juridisch komt de werkwijze neer op pseudonimisering, zegt Terstegge. "Dat is een beveiligingsmaatregel die is bedoeld om te voorkomen dat voor iedereen te achterhalen is om wie het gaat."

Maar er is één risico: wie op de een of andere manier de unieke stemcodes kan achterhalen, weet ook meteen wie wat heeft gestemd. In tegenstelling tot bij anonimisering kun je bij pseudonimisering mensen opnieuw identificeren.

De stemcodes kunnen bovendien wél met Forum voor Democratie worden gedeeld, blijkt uit documentatie van BigPulse, zonder de identiteit van de stemmer.

Volgens beveiligingsspecialist Matthijs Koot, die onderzoek heeft gedaan naar anonimisering, hangt veel af van de vraag hoe makkelijk die stemcodes aan personen zijn te koppelen. Als dat alleen in theorie kan, is er geen probleem, stelt hij.

Hackers

Toch zijn er risico's, ook als Forum voor Democratie niet bij de bewuste gegevens kan. "Hackers zouden bijvoorbeeld toegang kunnen krijgen tot de identiteit van stemmers", zegt Koot.

Overigens acht hij de kans dat dat bij een interne partijverkiezing gebeurt, niet heel groot. Bij een landelijke verkiezing, zoals bij de Tweede Kamerverkiezingen, is die kans al een stuk groter, denkt Koot. "Daarvoor is een systeem als dit totaal niet geschikt."

Critici waarschuwen al langer dat het bij landelijke verkiezingen lastig is om die online te houden. Het wordt dan vrijwel onmogelijk om zowel het stemgeheim als integere en veilige verkiezingen te garanderen, stellen zij.

Het voordeel van de oplossing die Forum voor Democratie heeft gekozen, is dat leden achteraf kunnen controleren of hun stem juist is uitgebracht. Maar dat gaat dan wel weer ten koste van de anonimiteit, die bij democratische verkiezingen cruciaal wordt geacht.

Eerder problemen bij CDA

Eerder dit jaar worstelde ook het CDA met een online verkiezing, waarbij een lijsttrekker werd gekozen. Daar was het tegenovergestelde aan de hand: de partij registreerde niet wie wat had gestemd, maar de stemming bleek wel vatbaar voor manipulatie.

Omdat de partij niet kon garanderen dat alle geregistreerde stemmen ook daadwerkelijk waren uitgebracht, brak de partij de verkiezing af en werd opnieuw begonnen. De verkiezing werd uiteindelijk gewonnen door minister De Jonge van volksgezondheid.

In het geval van de verkiezing bij Forum voor Democratie zijn er geen aanwijzingen dat de stemming te manipuleren is. Volgens de partij zijn er wel pogingen gedaan om het systeem te hacken, maar waren die niet succesvol.

Uitzendconcern Randstad is het doelwit geweest van hackers. Die hebben toegeslagen bij vestigingen van het bedrijf in de VS, Polen, Italië en Frankrijk.

Er loopt nog een onderzoek naar de hack, maar wel is duidelijk dat het hackerscollectief Egregor erachter zit, dat een klein deel van de gestolen data heeft gepubliceerd. Het gaat onder meer om Excel-bestanden en Powerpoint-presentaties over financiële zaken en documenten over fiscale kwesties.

De hack is onlangs ontdekt en er zijn externe experts en forensische onderzoekers ingeschakeld om de volle omvang ervan te kunnen vaststellen. De lopende operaties van Randstad zijn niet belemmerd. Voor zover het nu lijkt heeft de inbraak ook geen IT-systemen van relaties van het concern getroffen.

Randstad zegt er alles aan te doen om de gegevens van cliënten en relaties te beschermen. Het wijst erop dat hackers de laatste maanden zeer actief zijn en dat meerdere bedrijven doelwit zijn geweest van vergelijkbare aanvallen.

Het bestuur van Forum voor Democratie ontkent dat er problemen zijn met de ledenraadpleging over het aanblijven van Thierry Baudet als politiek leider.

De partij laat vanavond in een verklaring weten dat er meerdere hackpogingen zijn ondernomen om het referendum te beïnvloeden. Maar berichten dat de ledenraadpleging daadwerkelijk is gehackt, zijn volgens het bestuur onjuist.

Ja of nee?

Sinds 18.00 uur vanavond kunnen leden van de partij online antwoord geven op de vraag: "Wilt u dat Thierry Baudet de partijleider blijft van FvD? Ja of nee?" Meer dan 45.000 leden hebben een unieke link gekregen.

Het bestuur weerspreekt ook de kritiek van enkele tech-journalisten dat de stemming niet anoniem is. "Stemmen zijn gekoppeld aan een ID. Dat is niet anoniem, maar pseudoniem", stelt NOS-techjournalist Joost Schellevis. Volgens RTL-techredacteur Daniël Verlaan houdt het systeem precies bij wie je bent en wat je stemt.

In de verklaring van de partij staat dat elke stem anoniem wordt opgeslagen en dat de stem niet te herleiden is naar een individu.

De stemming sluit morgenavond om 18.00 uur. Later op die avond wordt de uitslag bekendgemaakt.

De gemeente Hof van Twente is slachtoffer geworden van een hack. Gisteren werd melding gemaakt van een storing in het computersysteem, waardoor medewerkers niet meer bij gegevens konden. Vandaag maakt de gemeente bekend dat een cyberaanval daarvan de oorzaak was.

Burgemeester Ellen Nauta zegt de dader of daders het systeem zijn binnengedrongen en dat het "er erg slecht uitziet". Ze spreekt van een nachtmerrie die werkelijkheid wordt. Veel informatie is vernietigd en de gemeente staat naar eigen zeggen voor de "immense taak om een nieuwe infrastructuur voor onze gegevens te bouwen".

Op de servers staan gegevens van inwoners, "informatie die soms zeer privacygevoelig is", aldus Nauta. Er zijn volgens haar geen aanwijzingen dat de gegevens zijn bekeken of verspreid.

Autoriteit Persoonsgegevens

Nauta schrijft verder dat experts haar hebben laten weten dat het iedereen had kunnen overkomen. Er wordt wel een nader onderzoek ingesteld naar de toedracht.

Hof van Twente heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken, de Autoriteit Persoonsgegevens en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten op de hoogte gesteld.

Techreuzen als Apple, Facebook, Amazon en Ant Group (Alibaba) moeten ervoor zorgen dat hun platforms geschikt zijn voor verschillende soorten betaaldiensten, om de keuzevrijheid van consumenten te garanderen. Daarvoor pleit de Autoriteit Consument en Markt (ACM) in een studie in opdracht van het ministerie van Financiën.

Volgens de studie is de rol van grote techbedrijven op de Nederlandse betaalmarkt nu nog beperkt. Maar de ACM ziet dat ze hun posities aan het versterken zijn door overnames en samenwerking. Ze komen steeds vaker met eigen betaalmiddelen, zowel online als in de winkel.

Volgens de ACM moet worden ingegrepen voordat het te laat is en er nog maar een paar grote spelers zijn die het veld bepalen. Zo zijn er in China eigenlijk nog maar twee grote bedrijven die het betalingsverkeer regelen: WeChat en Alipay.

Betalen met smartphone

Ook komen in winkels steeds meer mogelijkheden voor contactloos betalen, bijvoorbeeld met Apple Pay op de smartphones van Apple. Maar op die toestellen moet volgens de ACM ook de mogelijkheid bestaan om concurrerende betaaldiensten te gebruiken.

Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM: "Alleen bij een gelijk speelveld blijven betaaldiensten concurreren en innoveren en houden consumenten keuzevrijheid. Het zou goed zijn dat vóórdat de markt gedomineerd wordt door één of enkele grote spelers, de Europese regels op dit punt worden aangescherpt."

Europese regels

Er zijn twee Europese regels die daarbij volgens de Autoriteit kunnen helpen. Allereerst door de Europese PSD2 richtlijn - voor open toegang tot betaalsystemen - te wijzingen. Techbedrijven die alleen betaaldiensten faciliteren vallen hier niet onder, maar dat moet volgens de ACM wel. Door betalen te faciliteren zijn ze volgens de instantie immers een toegangspoort voor betalingen en kunnen ze keuzemogelijkheden beperken als ze dat willen.

Verder zouden de concurrentieregels gewijzigd moeten worden. Op grond van die regels kunnen bedrijven die heel dominant zijn gedwongen worden om platforms open te stellen.

Koning Willem-Alexander wordt gewoon Alex genoemd, Pasen wordt gevierd in het Italiaanse landhuis van prinses Beatrix en prins Constantijn en prinses Laurentien dansen er thuis op los. Gravin Eloise geeft op haar socialemedia-accounts een uniek kijkje in het leven van de koninklijke familie.

En blijkbaar wíllen we dat ook zien: meerdere posts van de oudste dochter van prins Constantijn en prinses Laurentien zijn de laatste weken viral gegaan en sinds afgelopen week wordt de gravin door meer dan 200.000 mensen gevolgd.

Dat kijkje in het leven van de koninklijke familie is bijzonder, zegt Koninklijk Huis-kenner Rick Evers. "Als het gaat om hun privéleven heeft de koninklijke familie altijd gezegd: tot hier en niet verder. Eloise's Instagram wordt gezien als een eerste stap naar een meer persoonlijke aanpak binnen de koninklijke familie."

In dit filmpje op TikTok, dat later is verwijderd, is Eloise dansend te zien met haar vader Constantijn en moeder Laurentien. Op de vraag 'wie heeft je beroemd gemaakt?' wijst ze lachend naar haar ouders:

De regel is dat de aandacht voor de familie binnen de perken moet blijven. Dat merk je bijvoorbeeld bij interviews, zegt Evers. "Gesprekken met de koning en koningin zijn best ontspannen. Over hun werkzaamheden mag ik alles vragen, maar als het over privézaken gaat, wordt er gezocht naar een uitweg."

Dat herkent Koninklijk Huis-verslaggever Kysia Hekster. " Over het privéleven van de koninklijke familie horen we alleen iets op voorwaarden van de koning zelf. Als er naar gevraagd wordt en hij heeft er geen zin in, dan laat hij dat duidelijk weten."

Eloise, die inmiddels gekscherend gravinfluencer wordt genoemd, heeft meer dan 200.000 volgers op Instagram en bijna een half miljoen likes op TikTok. Ze deelt video's en foto's van zichzelf en doet mee aan de populaire trends op sociale media. Ook deelt ze beelden van haar gezin en anekdotes over haar familie in interviews. "Je hoort de koninklijke familie denken: wat moeten we hier nou mee?", zegt Evers.

Dat is maar de vraag, zegt Hekster. Want de koninklijke familie kan hier ook baat bij hebben. "Je kan ook andersom redeneren: zichtbaarheid is belangrijk voor de monarchie. Eloise deelt hele onschuldige weetjes, het zijn geen familiegeheimen. Dat is ook onwaarschijnlijk, want de broers hebben heel nauw contact."

Volgens Evers is het 'kijkje in de keuken' van de koninklijke familie goed. "Ik denk dat het goed is om te laten zien dat er een persoonlijke kant is. Om aan de ene kant het sprookje in stand te houden, maar ook benaderbaar te blijven."

In een interview met influencer Robbert Rodenburg voor zijn YouTube-serie Open Kaart vertelde Eloise over de Paasdagen, die de koninklijke familie in Italië viert. "Dan ging de 'Paashaas' eieren verstoppen en moesten wij in het torentje een film kijken. Maar in dat torentje zat gewoon een raam en daardoor zagen we de ouders eieren verstoppen":

Door de accounts van Eloise zal er binnen het koningshuis ook nagedacht worden over sociale media, zegt Evers. Alle leden van het koningshuis hebben afgeschermde accounts, die worden in de toekomst misschien openbaar. "Eerder werkten troonopvolgers mee aan een boek dat rond hun 18de verjaardag verscheen. Zo kreeg je meer informatie over hun achtergrond. Dat boek is misschien niet meer van deze tijd, dus zou dat zomaar een Instagramaccount kunnen worden."

Een openbaar Instagramaccount voor prinses Amalia zou goed zijn voor het draagvlak voor de monarchie in Nederland, denkt de royalty-kenner. "Je wil meer van de toekomstige koningin weten. Hopelijk wordt dat dan niet een braaf account, omdat het volgens de RVD-richtlijnen moet. Je wil juist een account zoals dat van Eloise."

Eloise gaf haar eerste interview ooit bij het Jeugdjournaal:

Een meerderheid van de Nederlanders begrijpt en steunt dat de koning zijn dochters uit de publiciteit houdt, blijkt uit de jaarlijkse koningshuis-enquête van de NOS. Toch lijkt het erop dat Nederland wel nieuwsgierig is, zegt Hekster. In mei had Eloise nog maar 6000 volgers, inmiddels dus 200.000. "Ze zoekt natuurlijk zelf de publiciteit op, maar er zijn ook veel mensen die alles willen weten over de privébeslommeringen van de koninklijke familie. Via Eloise krijgen die nu een klein inkijkje."

Ook Evers denkt dat de populariteit van Eloise met nieuwsgierigheid te maken heeft. "Zij is maar één klik verwijderd van het Koninklijk Huis. De ene influencer blinkt uit door humor, de ander door creativiteit of schoonheid, in het geval van Eloise is het toch echt bovenal omdat ze het nichtje van de koning is."

Bij de Belastingdienst zijn tot november 150.000 fraudemeldingen binnengekomen, meldt het AD. Dat is ruim vier keer zo veel als de 35.000 meldingen van phishing die de fiscus vorig jaar kreeg. Het gaat om pogingen van cybercriminelen om mensen geld afhandig te maken door e-mails, sms'jes of WhatsApp-berichten te sturen uit naam van de Belastingdienst.

Volgens de fiscus gaan computercriminelen steeds geraffineerder te werk en spelen ze vaak in op de actualiteit. "Vanaf maart-april zagen we ineens talloze corona-gerelateerde phishingmails opduiken", zegt Jan Polkerman van de Belastingdienst tegen de krant. Aanvankelijk zetten de criminelen simpelweg "wegens corona" in bestaande fraudemails. Nu maken ze ook steeds vaker gebruik van sms en WhatsApp.

Melden

"Maar de Belastingdienst communiceert nooit per mail of sms", benadrukte de fiscus in juni al. Toen werd bekend dat het aantal fraudemeldingen bij de dienst zo'n twee tot drie keer hoger was als normaal. In het begin van de coronacrisis kwamen er soms wel 10.000 tot 12.000 meldingen per week binnen.

De Belastingdienst probeert phishingwebsites zo snel mogelijk te blokkeren en adviseert mensen mogelijke fraude te melden.

Niet alleen de fiscus heeft overigens te maken met fraude. Sinds het begin van de coronacrisis zijn er bij de politie bijvoorbeeld veel meer aangiften tegen malafide webwinkels binnengekomen. Ook WhatsApp-fraude komt steeds vaker voor.